1st std - English
Comprehensive quick notes covering all chapters with PYQs, pedagogy, and practice questions.
Subscribed
Document Information
What's Included in Each Chapter
Chapter Index
Unit One
या युनिटमध्ये स्वागतगीत, अभिवादन (Greetings), दैनंदिन वापरातील इंग्रजी शब्द, विरुद्धार्थी शब्द (Opposites)…
1.1 Bounce a Ball
हा धडा एका सोप्या कवितेच्या माध्यमातून 'Bounce a ball' सारखी आज्ञार्थी वाक्ये (imperative sentences) आणि …
1.2 Activity Time
हा धडा विद्यार्थ्यांच्या श्रवण कौशल्यावर आणि सूचनांचे पालन करण्याच्या क्षमतेवर लक्ष केंद्रित करतो. 'Please' वा…
1.3 Let's Speak
हा धडा मूलभूत इंग्रजी संभाषणावर लक्ष केंद्रित करतो, ज्यात स्वतःची ओळख करून देणे, साधे प्रश्न विचारणे, विनं…
1.4 Let's Revise
हा पाठ विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत शब्दसंग्रहाची उजळणी करतो, ज्यामध्ये विविध वस्तू, प्राणी आणि गोष्टींची चित्रे पा…
1.5 Fun with Alphabet
हा धडा इंग्रजी वर्णमालेतील (Alphabet) अक्षरे (A-Z) आणि त्यांच्याशी संबंधित शब्दांची ओळख करून देतो. जरी हा…
1.6 Activity Time
हा धडा 'Activity Time' चित्रांवरून शब्दाचे पहिले अक्षर ओळखणे आणि कोडी सोडवणे यासारख्या कृतींमधून विद्यार्…
1.7 Let's Speak
हा धडा 'I want to...' (मला... करायचे आहे) वापरून इच्छा व्यक्त करणे आणि 'May I...?' (मी... करू का?) वाप…
1.8 Word Basket
हा धडा 'a' या स्वराचा 'अॅ' असा उच्चार होणाऱ्या CVC (व्यंजन-स्वर-व्यंजन) शब्दांवर लक्ष केंद्रित करतो. यामध्ये …
1.9 Learning Letters
हा धडा इंग्रजी वर्णमालेतील 'a' ते 'g' या अक्षरांची ओळख, त्यांचे ध्वनी आणि लेखनाचा सराव यावर लक्ष केंद्रित …
1.10 Animal Song
ही एक कविता आहे जी प्राण्यांची नावे, संख्या आणि यमक जुळणारे शब्द (rhyming words) शिकवते. परीक्षेच्या दृष्ट…
1.11 Reading Time
हा धडा 'Reading Time' एका चित्राचे वर्णन करतो, ज्यामध्ये निसर्ग आणि विविध प्राणी दाखवले आहेत. यातून विद्या…
Unit Two
या युनिटमध्ये 'Humpty Dumpty' आणि 'Rain, Rain' यांसारख्या कवितांमधून यमक जुळणारे शब्द (rhyming words),…
2.1 Birds can Fly
ही कविता विविध प्राणी आणि त्यांच्या कृती (actions) सादर करते. यात 'can' चा वापर करून क्षमता व्यक्त करणे आ…
2.2 Activity Time
हा धडा 'Activity Time' एका मजेशीर ओळखण्याच्या खेळाद्वारे (guessing game) विद्यार्थ्यांचा शब्दसंग्रह आणि वर्ण…
2.3 Let's Speak
हा धडा 'Let's Speak' चालू वर्तमानकाळातील (Present Continuous Tense) वाक्ये, 'What' आणि 'Where' ने सुर…
2.4 The Lion and the Mouse
ही कथा सिंह आणि उंदराची आहे, जी शिकवते की कोणतीही लहान व्यक्ती मोठ्या व्यक्तीच्या उपयोगी पडू शकते. परीक्षे…
2.5 Word Basket
या पाठात 'e' या स्वराचा 'ए' असा उच्चार होणाऱ्या शब्दांवर (उदा. hen, pen, ten) लक्ष केंद्रित केले आहे. विद्…
2.6 Learning Letters
हा धडा 'h' ते 'n' या अक्षरांची ओळख, त्यांचे लेखन आणि चित्रांशी संबंध जोडण्यावर लक्ष केंद्रित करतो. परीक्षे…
2.7 टोनी टिंकर
या कवितेत 'can' आणि 'can't' वापरून क्षमता आणि अक्षमता व्यक्त करणे शिकवले आहे. विविध वाद्ये, त्यांचे आवाज …
2.8 Activity Time
हा धडा विद्यार्थ्यांना मूलभूत भौमितिक आकारांची (shapes) ओळख करून देतो. यामध्ये चौरस, त्रिकोण, वर्तुळ इत्या…
2.9 Let's Speak
या पाठात खेळाच्या मैदानावर शिक्षक आणि मुलांमधील साध्या इंग्रजी संभाषणावर लक्ष केंद्रित केले आहे. 'We want…
2.1 Numbers 11 to 20
हा पाठ ११ ते २० पर्यंतच्या संख्यांची इंग्रजी नावे, त्यांची स्पेलिंग आणि वापर यावर लक्ष केंद्रित करतो. विद्या…
2.11 The Visit to Grandmother
हा धडा आजीच्या भेटीला जाण्याच्या प्रवासाचे वर्णन करतो. यातून साधा भूतकाळ (Simple Past Tense) वापरून घटना…
Unit Three
या युनिटमध्ये शरीराचे अवयव, विनम्र विनंत्या, साधे प्रश्न-उत्तर संवाद, आणि फळे व प्राणी यांसारख्या विषयांवरी…
3.1 Action Song
हा धडा एका कृतीगीतावर आधारित आहे, ज्याद्वारे विद्यार्थ्यांना शरीराचे अवयव (हात, पाय), दिशा (आत, बाहेर) आ…
3.2 Activity Time
हा धडा वर्गखोलीतील संवाद आणि कृतींवर आधारित आहे. यात शिक्षक विद्यार्थ्यांना सूचना देतात आणि विद्यार्थी त्या…
3.3 Let's Speak
हा धडा दैनंदिन जीवनातील संभाषणांवर लक्ष केंद्रित करतो, विशेषतः दुकानात वस्तू खरेदी करताना वापरल्या जाणा…
3.4 Word Basket
या पाठात 'i' (इ) स्वर असलेल्या शब्दांवर लक्ष केंद्रित केले आहे. शब्दसंग्रह, स्पेलिंग, ध्वनी ओळखणे आणि यमक जु…
3.5 Know the Occupations
हा धडा विविध व्यवसाय (Occupations), त्यांची साधने (Tools) आणि त्यांची कार्ये (Actions) यांची ओळख करून द…
3.6 ZOOM, ZOOM, ZOOM
ही कविता रॉकेटमधून चंद्रावर जाण्याच्या प्रवासाविषयी आहे. यातून 'zoom', 'moon', 'soon' यांसारखे यमक जुळण…
3.7 Let's Speak
हा धडा दैनंदिन संभाषणावर लक्ष केंद्रित करतो, विशेषतः वर्गातील वस्तूंच्या मालकीबद्दल विचारणे, वस्तू मागणे आ…
3.8 Word Basket
हा धडा 'o' या स्वराच्या 'ऑ' या उच्चारावर लक्ष केंद्रित करतो. यामध्ये fox, box, pot, boy, toy यांसारख्या सो…
३.९ अक्षरे शिकूया (Learning Letters)
हा धडा O, P, Q, R, S, T या अक्षरांची ओळख करून देतो आणि चित्रांच्या माध्यमातून शब्दाचे पहिले अक्षर ओळखण्याच…
3.1 Fun with Letters
हा धडा विद्यार्थ्यांची शब्द ओळख, स्पेलिंग आणि मूलभूत व्याकरणाची संकल्पना 'एक-अनेक' (singular-plural) विकसि…
3.11 Reading Time
हा धडा व्यवसाय (professions) आणि त्यांची साधने (tools) यांच्यातील संबंधावर लक्ष केंद्रित करतो, ज्यामुळे श…
Unit Four
या युनिटमध्ये संवाद कौशल्ये (Can/Can't), इंग्रजीतील पाच स्वर (Vowels - a, e, i, o, u) आणि त्यांचा वापर क…
4.1 The Squirrel
ही कविता एका खारीच्या (squirrel) चपळ हालचाली आणि तिच्या रूपाचे वर्णन करते. परीक्षेच्या दृष्टीने, कवितेतील…
4.2 Calendar
हा धडा वर्षातील १२ महिन्यांची नावे, त्यांचा क्रम आणि कॅलेंडर कसे वाचावे हे शिकवतो. यातून महिन्यातील एकूण…
4.3 Let's Speak
हा धडा 'शब्दयोगी अव्यये' (Prepositions) वापरून वस्तू, व्यक्ती किंवा प्राणी यांचे स्थान आणि एकमेकांमधील संब…
4.4 Who is Better?
हा धडा एका माकड आणि हत्तीच्या गोष्टीद्वारे शिकवतो की प्रत्येकामध्ये वेगवेगळी कौशल्ये असतात आणि एकत्र काम केल्…
4.5 Word Basket
हा पाठ 'u' या स्वराचा 'अ' असा होणारा उच्चार आणि त्यापासून तयार होणारे CVC (Consonant-Vowel-Consonant) …
4.6 Learning Letters
हा धडा इंग्रजी वर्णमालेतील शेवटची सहा अक्षरे (u, v, w, x, y, z) ओळखणे, लिहिणे आणि त्यांच्याशी संबंधित शब्…
4.7 Crossing the Road
या पाठात रस्ता ओलांडताना घ्यावयाची काळजी आणि वाहतुकीच्या नियमांवर भर दिला आहे. कवितेच्या माध्यमातून सुरक्…
4.8 Activity Time
हा धडा 'Activity Time' कृती-आधारित शिक्षणावर लक्ष केंद्रित करतो, ज्यामध्ये कागदी टोपी बनवण्याच्या सूचना दि…
4.9 Let's Speak
या पाठात कुटुंबातील सदस्यांशी संबंधित शब्दसंग्रह आणि नावे विचारणे व सांगणे यासारख्या सोप्या संभाषणांचा स…
4.10 Word Building
या पाठामध्ये दिलेल्या अक्षरांच्या मदतीने सोपे शब्द तयार करणे (उदा. ban, den, pin) आणि दिलेल्या शब्दसमूहातू…
4.11 Reading Time
हा धडा विद्यार्थ्यांच्या वाचन कौशल्याला आणि शब्दसंग्रहाला चालना देतो. यात दिलेले शब्द (उदा. sun, tree, bird…
Unit Five
या युनिटमध्ये 'एक आणि अनेक' (One and Many) या संकल्पनेद्वारे एकवचन व अनेकवचन, 'माय ग्रँडफादर हॅड अ फार्म…
Unit Six
हा युनिट आठवड्याचे दिवस, भाज्या, रंग, भावना आणि खेळ यांसारख्या दैनंदिन जीवनातील मूलभूत शब्दसंग्रहावर लक्ष…
Unit Seven
या युनिटमध्ये 'Twinkle, Twinkle' सारखी प्रसिद्ध कविता, 'Farm House' आणि 'Good Habits' यांसारख्या पाठांम…
Unit Eight
या युनिटमध्ये व्यवसाय (उदा. शिक्षक), शब्दयोगी अव्यये (in, under), कपडे, स्वयंपाक आणि वाहतुकीचे नियम यांसा…
प्रास्ताविक पाने
हे प्रकरण पाठ्यपुस्तकाची रचना, उद्दिष्ट्ये आणि अध्यापन पद्धती स्पष्ट करते. यात थेट परीक्षेसाठीचा अभ्यासक्रम नसला…
Unit One
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Rhyming Words (यमक जुळणारे शब्द)
ज्या शब्दांचा उच्चार करताना शेवटचा ध्वनी सारखा असतो, त्यांना यमक जुळणारे शब्द म्हणतात.
Opposites/Antonyms (विरुद्धार्थी शब्द)
जे शब्द एकमेकांच्या विरुद्ध अर्थाचे असतात. या युनिटमध्ये 'up' (वर) आणि 'down' (खाली) ही सोपी जोडी दिली आहे.
'Wh-' Questions ('Wh-' प्रश्न)
What, Who, Where, When, Why, Which या शब्दांनी सुरू होणाऱ्या प्रश्नांना 'Wh-' प्रश्न म्हणतात. या युनिटमध्ये 'What's your name?' द्वारे याची ओळख होते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
कविता कृतीसह (with actions) म्हणा, जसे 'Rolly Polly' साठी हात वर-खाली करणे. घरातल्या वस्तूंना इंग्रजी नावाने ओळखण्याचा सराव करा.
Memory Aids
- Greetings साठी दिवसाच्या वेळेनुसार चित्र लक्षात ठेवा (सूर्य उगवताना - morning).
- Rhyming words साठी सारख्या शेवटच्या अक्षरांवर लक्ष केंद्रित करा: b-at, c-at.
Exam Tips
- इयत्ता पहिलीच्या पुस्तकातील सोप्या संकल्पना (उदा. opposites) TET परीक्षेत कठीण शब्दसंग्रh वापरून विचारल्या जातात, त्यामुळे मूलभूत संकल्पना पक्की करा.
- Wh-प्रश्न तयार करताना प्रश्नार्थक शब्द (What, Who) नंतर सहायक क्रियापद (is, did, have) येते, या रचनेकडे लक्ष द्या.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Choose the correct 'Antonym' of the given word. Provoke:
Choose correct wh-type question to get underlined part. Water is needed to sustain life on the earth.
1.1 Bounce a Ball
PYQ MappedSummary
Key Concepts
आज्ञार्थी वाक्ये (Imperative Sentences)
जी वाक्ये आज्ञा, विनंती किंवा सूचना देतात आणि सामान्यतः क्रियापदाच्या मूळ रूपाने सुरू होतात, त्यांना आज्ञार्थी वाक्ये म्हणतात.
कृती-दर्शक क्रियापदे (Action Verbs)
वाक्यातील कृती किंवा क्रिया दर्शवणाऱ्या शब्दांना क्रियापद म्हणतात. या धड्यात 'bounce', 'roll', 'hit', 'throw', 'kick' ही शारीरिक कृती दर्शवणारी क्रियापदे आहेत.
उपपदे (Articles - a/an)
'a' हे उपपद व्यंजन ध्वनीने (consonant sound) सुरू होणाऱ्या एकवचनी सामान्य नामापूर्वी वापरले जाते. 'an' हे उपपद स्वर ध्वनीने (vowel sound) सुरू होणाऱ्या एकवचनी सामान्य नामापूर्वी वापरले जाते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
धड्यातील क्रियापदे प्रत्यक्ष कृती करून शिकल्यास जास्त काळ लक्षात राहतात. 'Bounce' ऐवजी इतर क्रियापदे वापरून वाक्ये तयार करण्याचा सराव करावा.
Memory Aids
- Action Verbs लक्षात ठेवण्यासाठी: 'B. R. H. T. K.' (Bounce, Roll, Hit, Throw, Kick) - 'Bring Rahul Home To Kick' असे लक्षात ठेवू शकता.
- Imperative Sentence = Verb First! (आज्ञार्थी वाक्य = आधी क्रियापद!)
Exam Tips
- जर वाक्य क्रियापदाने सुरू होत असेल, तर ते आज्ञार्थी वाक्य असण्याची शक्यता आहे. त्याचा Question Tag 'will you?' किंवा 'won't you?' असतो.
- Action Verb (क्रियापद) आणि Noun (नाम) यांच्यातील फरक ओळखा. उदा. 'Bounce' (क्रियापद) आणि 'a bounce' (नाम).
- Article च्या प्रश्नांमध्ये, रिकाम्या जागेनंतरच्या शब्दाचा पहिला उच्चार (ध्वनी) महत्त्वाचा असतो, अक्षर (letter) नाही.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose the proper article to fill in blank. Iron is ______ useful metal.
Select the correct 'Question Tag' for given sentence : "Show me the way to the park."
Choose the correct alternative. He ran ______
1.2 Activity Time
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Imperative Sentences (आज्ञार्थी वाक्ये)
ज्या वाक्यांमधून आज्ञा, विनंती, सल्ला किंवा सूचना व्यक्त केली जाते, त्यांना आज्ञार्थी वाक्ये म्हणतात. यांची सुरुवात नेहमी क्रियापदाच्या पहिल्या रूपाने (V1) होते आणि कर्ता (subject) 'You' हा अध्याहृत (understood) असतो.
Polite Requests (विनम्र विनंत्या)
आज्ञार्थी वाक्यांमध्ये 'Please' किंवा 'Kindly' या शब्दांचा वापर करून त्यांना अधिक विनम्र बनवले जाते. 'Please' वाक्याच्या सुरुवातीला किंवा शेवटी येऊ शकते.
Question Tags for Imperatives (आज्ञार्थी वाक्यांसाठी प्रश्न टॅग)
आज्ञार्थी वाक्यांना Question Tag जोडताना, वाक्य सकारात्मक असो वा नकारात्मक, सामान्यतः `will you?` वापरतात. काहीवेळा, अधीरता किंवा आग्रह व्यक्त करण्यासाठी `won't you?` वापरले जाते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
दैनंदिन जीवनातील सोप्या आज्ञा आणि विनंत्या इंग्रजीमध्ये बोलण्याचा सराव करणे. 'Simon Says' सारखे खेळ खेळून संकल्पना दृढ करणे.
Memory Aids
- आज्ञा म्हणजे Verb ने सुरुवात.
- आज्ञेचा Tag - 'will you?' खास.
Exam Tips
- जर वाक्य क्रियापदाने सुरू होत असेल, तर ते आज्ञार्थी वाक्य आहे हे ओळखून Question Tag साठी `will you?` हा पर्याय निवडावा.
- विनंती वाक्यांमध्ये क्रियापदानंतर 'to' सारख्या prepositions च्या योग्य वापराकडे लक्ष द्या.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Select the correct 'Question Tag' for given sentence : "Show me the way to the park."
Choose grammatically correct sentence from the given sentences :
1.3 Let's Speak
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Introducing Oneself (स्वतःची ओळख)
इंग्रजीमध्ये संभाषण सुरू करताना स्वतःचे नाव सांगण्यासाठी 'Hello, my name is [Name].' किंवा अनौपचारिकपणे 'Hi, I am [Name].' असे म्हणतात.
Asking Questions and Making Requests (प्रश्न विचारणे आणि विनंती करणे)
'What' ने सुरू होणारे प्रश्न वस्तूंची माहिती घेण्यासाठी वापरतात. 'Can you...' चा वापर दुसऱ्याला काहीतरी करण्यास सांगण्यासाठी (विनंती) केला जातो, तर 'May I...' चा वापर परवानगी मागण्यासाठी किंवा अधिक नम्रपणे विनंती करण्यासाठी केला जातो.
Pronouns in Conversation (संभाषणातील सर्वनामे)
I, you, we, my, your ही सर्वनामे संभाषणात बोलનાર, ऐकणार आणि त्यांच्यातील संबंध दर्शवण्यासाठी वापरली जातात. 'my' मालकी हक्क दाखवते, तर 'I' कर्त्याच्या जागी येते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
धड्यातील संवाद मित्रांसोबत बोलून सराव करा. 'What is that?' ऐवजी 'Who is he?', 'Where is the book?' असे वेगवेगळे प्रश्न तयार करा. 'Can you...' वापरून विविध विनंत्या तयार करा.
Memory Aids
- Request (विनंती) -> 'Can you...?' (दुसऱ्याकडून कृती)
- Permission (परवानगी) -> 'May I...?' (स्वतःसाठी कृती)
- Question Tag: Positive वाक्य -> Negative Tag, Negative वाक्य -> Positive Tag.
Exam Tips
- Question Tag च्या प्रश्नांमध्ये, वाक्याचा भाव (statement, command, request) ओळखून योग्य टॅग निवडा.
- Sentence Completion प्रश्नांमध्ये, संवादाचा प्रवाह आणि संदर्भ लक्षात घेऊन योग्य पर्याय निवडा.
- Direct/Indirect Speech मध्ये रूपांतर करताना सर्वनाम (pronoun), काळ (tense) आणि स्थळ/वेळ दर्शक शब्दांमध्ये होणारे बदल लक्षात ठेवा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose the correct alternative. He will not come, ______
Select the correct 'Question Tag' for given sentence : "Show me the way to the park."
Choose the correct 'Indirect Speech' of the given sentence: He said, "Why have you called here and disturbed me ?"
1.4 Let's Revise
PYQ MappedSummary
Key Concepts
शब्दसंग्रह आणि त्याचे प्रकार (Vocabulary and its Types)
या पाठामध्ये वस्तू आणि प्राण्यांची नावे ओळखण्यावर भर दिला आहे, जो शब्दसंग्रहाचा पाया आहे. परीक्षेमध्ये या पायाभूत ज्ञानावर आधारित विविध प्रकारचे शब्द विचारले जातात.
सामूहिक नामे (Collective Nouns)
जेव्हा आपण एकाच प्रकारच्या अनेक व्यक्ती, वस्तू किंवा प्राण्यांच्या समूहाचा उल्लेख करतो, तेव्हा त्यासाठी एक विशिष्ट शब्द वापरला जातो, ज्याला 'सामूहिक नाम' म्हणतात.
प्राण्यांशी संबंधित शब्दसंग्रह (Animal-related Vocabulary)
प्राण्यांची नावे, त्यांचे आवाज, त्यांच्या पिल्लांची नावे आणि त्यांच्या निवासाची ठिकाणे यावर आधारित शब्दसंग्रह इंग्रजीमध्ये महत्त्वाचा मानला जातो.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
पाठातील शब्दांची यादी तयार करा. प्रत्येक शब्दाशी संबंधित इतर माहिती (उदा. सामूहिक नाम, आवाज) लिहा. शब्दसंग्रह वाढवण्यासाठी रोज किमान ५ नवीन शब्द शिकण्याचा प्रयत्न करा. फ्लॅशकार्ड्सचा वापर करणे प्रभावी ठरू शकते.
Memory Aids
- सामूहिक नामांची, प्राण्यांच्या आवाजांची आणि पिल्लांच्या नावांची स्वतंत्र यादी तयार करून ती नियमितपणे वाचा.
- चित्रांच्या मदतीने शब्द लक्षात ठेवण्याचा प्रयत्न करा. उदा. 'flock of birds' साठी पक्षांच्या थव्याचे चित्र डोळ्यासमोर आणा.
- सोप्या शब्दांना वाक्यात वापरून सराव करा.
Exam Tips
- प्रश्न काळजीपूर्वक वाचा. कधीकधी 'चुकीची जोडी' किंवा 'विसंगत' शब्द ओळखायला सांगितलेला असतो.
- पर्यायांपैकी तुम्हाला माहित नसलेला शब्द आल्यास, इतर पर्याय वगळून (elimination method) योग्य उत्तरापर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न करा.
- मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांमधील शब्दसंग्रहावरील सर्व प्रश्न सोडवा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose the correct 'Synonym' of: 'combat'
Choose the correct alternative. Questions will be answered by a ______ of experts.
Identify the mismatched pair from the given alternative.
1.5 Fun with Alphabet
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Articles (a/an) चा ध्वनी-आधारित वापर
इंग्रजीमध्ये, सामान्य नामापूर्वी 'a' किंवा 'an' हे Article वापरले जाते. शब्दाची सुरुवात कोणत्या 'अक्षराने' होते यापेक्षा, त्याच्या 'उच्चाराने' कशी होते यावर Article अवलंबून असतो. जर उच्चार स्वरासारखा (a, e, i, o, u सारखा) असेल तर 'an' वापरावे आणि जर उच्चार व्यंजनासारखा असेल तर 'a' वापरावे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
धड्यातील प्रत्येक शब्दापूर्वी 'a' किंवा 'an' लावून मोठ्याने वाचण्याचा सराव करा. शब्दाच्या स्पेलिंगऐवजी त्याच्या पहिल्या ध्वनीवर लक्ष केंद्रित करा. गोंधळात टाकणाऱ्या शब्दांची (useful, hour, one, European इ.) वेगळी यादी तयार करा.
Memory Aids
- Vowels लक्षात ठेवण्यासाठी: A, E, I, O, U.
- सोपा नियम: 'स्वराचा आवाज, 'an' लावा खास; व्यंजनाचा आवाज, 'a' चा करा वापर हमखास.'
Exam Tips
- प्रश्नपत्रिकेत Article चा प्रश्न आल्यास, रिकाम्या जागेपुढील शब्द मनातल्या मनात किंवा हळू आवाजात उच्चारून पाहा.
- पर्याय पाहण्याआधी स्वतः योग्य Article ठरवा आणि नंतर तो पर्यायांमध्ये शोधा.
- विशेषतः 'u', 'o', 'h' ने सुरू होणारे शब्द आणि संक्षिप्त रूपांवर (abbreviations) अधिक लक्ष द्या.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose the proper article to fill in blank. Iron is ______ useful metal.
Choose the correct alternative : "Mr. Kumar spoke in ______ low voice."
Choose the correct alternative: "Mr. Kedar becomes ______ S.P. of Pune District."
1.6 Activity Time
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Initial Letter Recognition (पहिल्या अक्षराची ओळख)
दिलेल्या चित्राशी संबंधित इंग्रजी शब्दाचे पहिले अक्षर ओळखणे आणि लिहिणे. ही एक मूलभूत ध्वन्यात्मक (phonetic) आणि शब्दसंग्रह वाढवणारी कृती आहे.
Riddle Comprehension (कोडे आकलन)
दिलेल्या वर्णनात्मक वाक्यांमधून किंवा संकेतांवरून योग्य उत्तराचा तर्क लावणे. यात भाषेचे आकलन आणि तार्किक विचार दोन्ही आवश्यक असतात.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
चित्र आणि त्यांच्या नावाच्या पहिल्या अक्षराची जोडी लावून सराव करा. रोज एक सोपे इंग्रजी कोडे सोडवण्याचा प्रयत्न करा. वस्तूंची नावे आणि त्यांची स्पेलिंग मोठ्याने म्हणून सराव करा.
Memory Aids
- Mirror Riddle: 'Mirror is my opposite twin, raises the other hand I'm in.'
- Picture-Letter Association: चित्रांचे फ्लॅशकार्ड्स बनवून त्यावर पहिले अक्षर लिहा.
Exam Tips
- दररोज 5 नवीन इंग्रजी शब्दांचे स्पेलिंग शिका आणि लिहून काढा.
- सोप्या कविता किंवा परिच्छेद वाचून त्यातील मुख्य कल्पना समजून घेण्याचा सराव करा.
- TET परीक्षेतील स्पेलिंग आणि शब्दसंग्रहावरील मागील वर्षांच्या प्रश्नांचा सराव करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Choose the correctly spelt word
The skylark while singing looked like _______
1.7 Let's Speak
PYQ MappedSummary
Key Concepts
'I want to...' चा वापर (इच्छा व्यक्त करणे)
ही रचना स्वतःची इच्छा, गरज किंवा योजना व्यक्त करण्यासाठी वापरली जाते. यात 'want' नंतर 'to' आणि त्यानंतर क्रियापदाचे मूळ रूप (infinitive) येते.
'May I...?' चा वापर (परवानगी मागणे)
ही एक औपचारिक (formal) आणि विनम्र (polite) पद्धत आहे परवानगी मागण्याची. 'Can I...?' पेक्षा 'May I...?' अधिक औपचारिक मानले जाते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
'I want to...' आणि 'May I...?' वापरून स्वतःच्या दैनंदिन जीवनातील इच्छा आणि परवानगी मागण्याबद्दल किमान ५-५ वाक्ये तयार करण्याचा सराव करावा.
Memory Aids
- 'Want' = इच्छा (Wish)
- 'May' = परवानगी (Mother's permission)
Exam Tips
- संभाषण पूर्ण करण्याच्या प्रश्नांमध्ये, वाक्याचा काळ (Tense) आणि संदर्भ (Context) ओळखून योग्य पर्याय निवडा.
- Simple Present Tense चा वापर सामान्य सत्य (universal truth) किंवा वारंवार होणाऱ्या घटनांसाठी होतो, हे लक्षात ठेवा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Fill in the blank with the proper alternative. As the festival approaches the number of customers ______
Complete the statement in the newspaper report under the following heading by choosing correct verb form from the alternatives : A cup of coffee cuts risk of diabetes by 7% : "An American study has shown that every extra cup of coffee ______ by 7%."
Choose the correct alternative. He will not come, ______
1.8 Word Basket
PYQ MappedSummary
Key Concepts
CVC Words (व्यंजन-स्वर-व्यंजन शब्द)
हे तीन अक्षरी शब्द आहेत ज्यात पहिला आणि तिसरा वर्ण व्यंजन (Consonant) असतो आणि मधला वर्ण स्वर (Vowel) असतो. या धड्यात 'a' हा स्वर वापरला आहे.
Phonics: Short 'a' sound ('a' चा 'अॅ' ध्वनी)
इंग्रजीमध्ये 'a' या स्वराचे अनेक उच्चार होतात. या धड्यात, CVC शब्दांमध्ये 'a' चा उच्चार 'अॅ' असा होतो. उदा. 'bag' चा उच्चार 'बॅग' होतो, 'बाग' नाही.
Spelling Foundation (स्पेलिंगचा पाया)
सोप्या शब्दांचे स्पेलिंग अचूकपणे शिकल्याने भविष्यात अवघड शब्दांचे स्पेलिंग लक्षात ठेवण्याचा पाया तयार होतो. या धड्यातील 'match the same words' सारखे उपक्रम स्पेलिंग कौशल्य वाढवतात.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
धड्यातील शब्द मोठ्याने वाचा. यमक जुळणाऱ्या शब्दांचे गट तयार करा (उदा. -at, -an, -ap). स्वतःच्या शब्दात सोपी वाक्ये तयार करण्याचा प्रयत्न करा.
Memory Aids
- Rhyming Word Families: '-at' family (cat, bat, hat), '-an' family (can, fan, man) असे गट करून शब्द लक्षात ठेवा.
- Flashcards: एका बाजूला चित्र आणि दुसऱ्या बाजूला शब्द लिहून सराव करा.
Exam Tips
- परीक्षेत थेट या धड्यातील शब्द येणार नाहीत, पण स्पेलिंग ओळखण्याचे कौशल्य तपासले जाईल.
- नियमितपणे इंग्रजी शब्द वाचण्याची आणि लिहिण्याची सवय लावा.
- स्पेलिंगच्या प्रश्नांमध्ये पर्यायांमधील सूक्ष्म फरक (उदा. एक अक्षर कमी-जास्त, अक्षरांची अदलाबदल) ओळखण्याचा सराव करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Choose the correctly spelt word
Choose the correct spelt word :
1.9 Learning Letters
PYQ MappedSummary
Key Concepts
अक्षर-ध्वनी संबंध (Phonics)
प्रत्येक इंग्रजी अक्षराचा एक विशिष्ट ध्वनी असतो. शब्द वाचताना आपण अक्षरे न वाचता त्यांचे ध्वनी एकत्र करतो. उदा. c-a-t हे 'सी-ए-टी' असे न वाचता /k/-/æ/-/t/ (क्-अॅ-ट्) असे ध्वनी एकत्र करून 'cat' हा शब्द वाचला जातो. हीच संकल्पना म्हणजे Phonics.
चित्र-अक्षर जुळणी (Picture-Letter Matching)
या कृतीमध्ये विद्यार्थ्यांना एक चित्र दाखवून त्या चित्रातील वस्तूच्या नावाचा पहिला आवाज/अक्षर ओळखायला सांगितले जाते. उदा. 'Cat' चे चित्र दाखवून 'c' हे अक्षर ओळखणे.
अक्षर लेखन (Letter Formation)
प्रत्येक अक्षर (कॅपिटल आणि स्मॉल) लिहिण्याची एक विशिष्ट पद्धत आणि वळण असते. या धड्यात अक्षरे गिरवून (tracing) त्याचा सराव केला जातो.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
अक्षरे शिकवण्यासाठी फ्लॅशकार्ड्स, चित्रांची पुस्तके आणि सँडपेपर लेटर्स (sandpaper letters) वापरणे प्रभावी ठरते. अक्षराच्या नावापेक्षा त्याच्या ध्वनीवर जास्त लक्ष केंद्रित करावे.
Memory Aids
- A for apple, /æ/ /æ/ /æ/
- B for ball, /b/ /b/ /b/
- C for cat, /k/ /k/ /k/
Exam Tips
- या धड्यातील संकल्पनांवर आधारित Articles (a/an) च्या वापराचे नियम नीट समजून घ्या.
- Vowel (स्वर) आणि Consonant (व्यंजन) अक्षरे कोणती आहेत हे पाठ करा, पण त्याहून महत्त्वाचे म्हणजे त्यांचे ध्वनी लक्षात ठेवा.
- परीक्षेत स्पेलिंगवर आधारित प्रश्न येतात, ज्यासाठी अक्षरांची आणि त्यांच्या ध्वनींची चांगली ओळख असणे आवश्यक आहे.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 1
Choose the proper article to fill in blank. Iron is ______ useful metal.
1.10 Animal Song
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Rhyming Words (यमक जुळणारे शब्द)
ज्या शब्दांचा उच्चार सारखा असतो परंतु अर्थ भिन्न असतो, त्यांना यमक जुळणारे शब्द म्हणतात. या कवितेत अशा शब्दांचा वापर केला आहे.
Animal Vocabulary (प्राण्यांशी संबंधित शब्दसंग्रह)
यामध्ये प्राण्यांची नावे, त्यांचे आवाज (sounds), पिल्ले (young ones), घरे (homes) आणि लिंग (gender) यांचा समावेश होतो.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
प्राणी, त्यांचे आवाज, पिल्ले, घरे आणि लिंग यांची एक सारणी (table) तयार करा. रोज ५-१० शब्द वाचून त्यांचा सराव करा. चित्रांच्या मदतीने लक्षात ठेवल्यास अधिक सोपे जाईल.
Memory Aids
- A 'L'ion lives in a 'L'air (Den).
- A 'H'are's young one is 'H'eavy (Leveret). (लक्षात ठेवण्यासाठी युक्ती)
- Fox (पुल्लिंग) आणि Vixen (स्त्रीलिंग) - 'V' for 'Vanita' (स्त्री) असे लक्षात ठेवा.
Exam Tips
- पाठ्यपुस्तकाबाहेरील किमान २०-२५ सामान्य प्राण्यांची (उदा. सिंह, वाघ, हत्ती, कुत्रा, मांजर, घोडा, गाय, बदक, घुबड) शब्दसंग्रह माहिती करून घ्या.
- मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांमधील प्राण्यांशी संबंधित सर्व प्रश्न सोडवा.
- 'Mismatched pair' (चुकीची जोडी) ओळखताना प्रत्येक पर्याय काळजीपूर्वक तपासा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 4
Identify the mismatched pair from the given alternative.
Fill in the blank with the correct alternative. Duck : Duckling : : Hare :
The place where 'tiger' lives is called :
Find out the correct feminine noun of 'Fox'
1.11 Reading Time
PYQ MappedSummary
Key Concepts
विषयावर आधारित विस्तारित शब्दसंग्रह (Theme-based Extended Vocabulary)
पाठ्यपुस्तकातील धडे विशिष्ट विषयांवर (themes) आधारित असतात, जसे की 'प्राणी' किंवा 'निसर्ग'. परीक्षेमध्ये त्या विषयातील केवळ सोप्या शब्दांवर नाही, तर त्या संकल्पनेशी संबंधित अधिक माहितीवर प्रश्न विचारले जातात. उदा. 'प्राणी' या विषयावर आधारित धडा असेल, तर प्राण्यांची नावे, त्यांचे आवाज, पिल्ले, घरे, आणि लिंग यावर प्रश्न विचारले जातात.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
या धड्यातील प्राणी आणि निसर्गातील घटकांची यादी करा. प्रत्येक प्राण्याच्या नावासमोर त्याचे पिल्लू, आवाज, घर आणि स्त्रीलिंगी/पुल्लिंगी रूप लिहून एक तक्ता तयार करा. यामुळे माहिती लक्षात ठेवणे सोपे होईल.
Memory Aids
- प्राण्यांच्या आवाजाची गाणी किंवा कविता लक्षात ठेवा.
- Flashcards तयार करा: एका बाजूला प्राण्याचे चित्र/नाव आणि दुसऱ्या बाजूला त्याची संबंधित माहिती (आवाज, पिल्लू, घर).
- प्राण्यांना त्यांच्या प्रकारानुसार गटबद्ध करा - पाळीव प्राणी, जंगली प्राणी, पक्षी.
Exam Tips
- प्रश्नपत्रिकेत प्राणी किंवा निसर्गावर आधारित उतारा आल्यास, त्यातील शब्दांशी संबंधित विस्तारित शब्दसंग्रहावर (आवाज, पिल्ले, घरे) प्रश्न येण्याची शक्यता जास्त असते.
- Mismatch the pair (विसंगत जोडी ओळखा) या प्रकारच्या प्रश्नांमध्ये प्राणी आणि त्यांचे आवाज/पिल्ले/घरे यावर हमखास प्रश्न असतो.
- Analogy (समसंबंध) प्रकारच्या प्रश्नांमध्ये 'Duck : Duckling :: Hare : ?' असे प्रश्न विचारले जातात.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 4
Identify the mismatched pair from the given alternative.
Find out the correct feminine noun of 'Fox'
The place where 'tiger' lives is called :
The young one of the 'horse' is called :
Unit Two
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Action Words and Adverbs (क्रियापदे आणि क्रियाविशेषणे)
Action Words (verbs) म्हणजे कृती दर्शवणारे शब्द (उदा. run, sit, give). Adverbs (क्रियाविशेषणे) हे क्रिया कशी, कुठे, केव्हा घडली हे सांगतात. ते क्रियापदाबद्दल अधिक माहिती देतात.
Framing 'Wh-' Questions (Wh-प्रश्न तयार करणे)
'What', 'Who', 'Where' सारखे शब्द वापरून माहिती विचारणारे प्रश्न तयार करणे. या युनिटमध्ये 'What' चा वापर वस्तू किंवा गोष्टींबद्दल विचारण्यासाठी केला जातो.
Odd Man Out (गटात न बसणारा शब्द)
दिलेल्या शब्दांच्या गटातून एक वेगळा शब्द ओळखणे, जो इतरांच्या गुणधर्मांशी जुळत नाही. हे वर्गीकरण कौशल्यांवर आधारित असते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
घरातील वस्तूंसाठी 'What is this/that?' वापरून सराव करा. Action Words वापरून एकमेकांना सूचना द्या. समान उच्चाराचे (rhyming) शब्द शोधा. शब्दांचे गट करून त्यातील वेगळा शब्द ओळखण्याचा खेळ खेळा.
Memory Aids
- 'This' is here, 'That' is there. (हे येथे आहे, ते तेथे आहे.)
- Adverb adds to the verb. (क्रियाविशेषण क्रियापदाला जोडले जाते.)
Exam Tips
- Wh-प्रश्न तयार करताना, वाक्याचा काळ (tense) ओळखून योग्य सहायक क्रियापद (did, do, have) वापरा.
- Adverb निवडताना, तो शब्द क्रियापदाला (verb) वर्णन करत आहे की नामाला (noun) हे तपासा. बहुतांश Adverbs 'ly' ने संपतात.
- 'Odd man out' प्रश्नांमध्ये, प्रथम तीन शब्दांमधील समान दुवा (common category) शोधा. चौथा शब्द आपोआप वेगळा ठरेल.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose correct wh-type question to get underlined part. Water is needed to sustain life on the earth.
Choose the correct alternative. He ran ______
Choose the odd term out:
2.1 Birds can Fly
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Action Words (क्रियापदे - Verbs)
जे शब्द कृती किंवा क्रिया दर्शवतात त्यांना 'Action Words' किंवा 'Verbs' म्हणतात. या कवितेतील क्रियापदे म्हणजे fly (उडणे), jump (उडी मारणे), swim (पोहणे), walk (चालणे), run (धावणे), आणि hop (टुणटुण उडी मारणे).
Animal Vocabulary (प्राण्यांशी संबंधित शब्दसंग्रह)
धड्यात दिलेल्या प्राण्यांच्या पलीकडे जाऊन त्यांची पिल्ले (Young Ones), आवाज (Sounds), आणि निवासस्थाने (Homes) यावर प्रश्न येतात. हा शब्दसंग्रहाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे.
Adverbs (क्रियाविशेषणे)
क्रियापदाबद्दल अधिक माहिती देणारे शब्द. क्रिया (action) कशी, केव्हा, कोठे घडली हे सांगतात. उदा. `He ran quickly.` (तो वेगाने धावला). येथे `quickly` हे `ran` या क्रियापदाबद्दल अधिक माहिती देते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
धड्यातील प्रत्येक प्राणी आणि त्याच्या कृतीचा एक तक्ता बनवा. त्यात पुढे 'आवाज (Sound)', 'पिल्लू (Young One)' आणि 'घर (Home)' साठी रकाने जोडा आणि माहिती पूर्ण करा. यामुळे एकाच ठिकाणी सर्व संबंधित शब्दसंग्रह उपलब्ध होईल.
Memory Aids
- Action Words लक्षात ठेवण्यासाठी: 'Funny Jumping Rabbits Hop, Swim, Walk, Run' - F(ly), J(ump), R(un), H(op), S(wim), W(alk).
- Adverb ओळखण्याची खूण: अनेक Adverbs च्या शेवटी '-ly' असते. उदा. quick -> quickly, slow -> slowly.
Exam Tips
- धड्यातील प्रत्येक प्राण्याबद्दल किमान ३ गोष्टी लक्षात ठेवा: आवाज, पिल्लू आणि घर.
- क्रियापद (verb) आणि क्रियाविशेषण (adverb) यांच्यातील संबंधावर आधारित प्रश्न सोडवण्याचा सराव करा.
- Analogy (समसंबंध) प्रश्नांमध्ये, पहिल्या जोडीतील संबंध ओळखून तोच संबंध दुसऱ्या जोडीला लावा. उदा. Duck:Quack :: Horse:? (Answer: Neigh).
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose the correct alternative. He ran ______
The cry of a duck is 'quack'. The cry of a pig is _______
The young one of the 'horse' is called :
2.2 Activity Time
PYQ MappedSummary
Key Concepts
साधे वर्णन (Simple Description)
एखाद्या वस्तू, प्राणी किंवा व्यक्तीचे मुख्य वैशिष्ट्य (उदा. रंग, कृती, ठिकाण) एका किंवा दोन सोप्या वाक्यात सांगणे. या धड्यात 'It swims in water.' हे त्याचे उत्तम उदाहरण आहे.
'Wh-' प्रश्न रचना (Wh-Question Formation)
एखाद्या गोष्टीबद्दल माहिती मिळवण्यासाठी 'What', 'Where', 'Who', 'When', 'Why' यांसारख्या शब्दांनी सुरू होणारे प्रश्न तयार करणे. या धड्यात 'What is it?' या रचनेवर भर दिला आहे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
घरातील वेगवेगळ्या वस्तू किंवा चित्रांचे कार्ड वापरून हा 'guessing game' खेळा. प्रत्येक वस्तूचे इंग्रजीत एका वाक्यात वर्णन करण्याचा सराव करा.
Memory Aids
- एक तक्ता तयार करा: एका बाजूला चित्र आणि दुसऱ्या बाजूला त्याचे वर्णन करणारे एक सोपे इंग्रजी वाक्य लिहा. उदा. (सूर्य चित्र) -> It gives us light.
- 'What is it?' हा प्रश्न वारंवार वापरून त्याची रचना लक्षात ठेवा.
Exam Tips
- 'Wh-' प्रश्नांच्या पर्यायांमध्ये, प्रश्नार्थक शब्दांनंतर सहायक क्रियापद (auxiliary verb - is, are, do, have) आणि नंतर कर्ता (subject) अशी रचना आहे का, हे काळजीपूर्वक तपासा.
- दिलेल्या उत्तरामध्ये जी गोष्ट अधोरेखित केली आहे, ती मिळवण्यासाठी कोणता 'Wh-' शब्द (What, Who, Where) योग्य आहे याचा विचार करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Choose correct wh-type question to get underlined part. Water is needed to sustain life on the earth.
Choose the correct 'Wh - Question' to get underlined part as answer : "We have received your letters this morning."
2.3 Let's Speak
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Present Continuous Tense (चालू वर्तमानकाळ)
सध्या किंवा बोलण्याच्या क्षणी चालू असलेली क्रिया दर्शवण्यासाठी हा काळ वापरतात. याची रचना 'am/is/are' सोबत क्रियापदाला '-ing' प्रत्यय लावून केली जाते.
Wh-Questions (प्रश्नार्थक शब्दांनी सुरू होणारे प्रश्न)
'What' (काय) आणि 'Where' (कोठे) या शब्दांनी सुरू होणारे प्रश्न, जे अनुक्रमे कृती आणि स्थानाबद्दल विशिष्ट माहिती विचारतात. यांची रचना 'Wh-word + auxiliary verb + subject + main verb...?' अशी असते.
Prepositions of Place (स्थलवाचक शब्दयोगी अव्यये)
वस्तू किंवा व्यक्तीचे स्थान दर्शवणारे शब्द. या धड्यात 'in' (एखाद्या बंदिस्त जागेत), 'under' (एखाद्या वस्तूच्या खाली), आणि 'near' (जवळ) यांचा परिचय दिला आहे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
दैनंदिन जीवनातील चालू क्रियांबद्दल इंग्रजीत बोलण्याचा सराव करा. (उदा. 'I am cooking.', 'He is watching TV.'). घरातील वस्तूंचे स्थान 'in', 'on', 'under', 'near' वापरून सांगा.
Memory Aids
- चालू क्रिया? '-ing' लावा!
- What? -> Action, Where? -> Place
- In -> आत, Under -> खाली, Near -> जवळ
Exam Tips
- वाक्यात 'now', 'look!', 'listen!' असे शब्द असल्यास बहुधा Present Continuous Tense वापरावा लागतो.
- Wh-प्रश्न तयार करताना, Wh-शब्दानंतर लगेच सहाय्यक क्रियापद (auxiliary verb) येते, हे लक्षात ठेवा.
- Preposition च्या प्रश्नांमध्ये, वस्तूंच्या एकमेकांशी असलेल्या स्थितीचा (position) विचार करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose correct wh-type question to get underlined part. <u>Water</u> is needed to sustain life on the earth.
Choose the correct 'Wh - Question' to get underlined part as answer : "We have received <u>your letters</u> this morning."
Choose the correct 'Passive Voice' of the sentence: "Where are you attending the meeting ?"
2.4 The Lion and the Mouse
PYQ MappedSummary
Key Concepts
साधा भूतकाळ (Simple Past Tense)
घडून गेलेल्या घटना किंवा कथा सांगण्यासाठी क्रियापदाच्या भूतकाळी रूपाचा (V2) वापर केला जातो. या कथेतील बहुतेक वाक्ये याच काळात आहेत.
प्राण्यांविषयी शब्दसंग्रह (Animal Vocabulary)
यामध्ये प्राण्यांची नावे, त्यांचे आवाज (sounds), त्यांची पिल्ले (young ones), त्यांची घरे (homes) आणि त्यांचे लिंग (gender) यांचा समावेश होतो.
संवाद आणि भावना (Dialogue and Emotions)
कथेतील पात्रांच्या संवादातून त्यांच्या भावना व्यक्त होतात. जसे की - सिंहाचा राग (angrily), उंदराची भीती (afraid, trembling) आणि कृतज्ञता (Thank you).
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
कथा मोठ्याने वाचा आणि त्यातील प्रत्येक क्रियापदाचे भूतकाळी रूप अधोरेखित करा (उदा. sleep -> slept, see -> saw). पाठात आलेल्या प्राण्यांव्यतिरिक्त इतर १० प्राण्यांचे आवाज, पिल्ले आणि घरे यांची यादी तयार करा. कथेचे नाट्यीकरण करा, ज्यामुळे संवाद आणि भावना लक्षात राहतील.
Memory Aids
- Past Tense is for the Past: कथा सांगताना 'saw', 'ran', 'went' वापरा.
- Animal Kingdom Chart: एक तक्ता बनवा - प्राणी, आवाज, पिल्लू, घर. (उदा. Lion, Roar, Cub, Den).
- PST Rule: Please, Sorry, Thank you - हे नम्रतेचे तीन طلایی नियम आहेत.
Exam Tips
- या पाठावर आधारित प्रश्न थेट कथेवर येण्याची शक्यता कमी आहे. त्यामुळे प्राण्यांशी संबंधित सामान्य ज्ञानावर (आवाज, लिंग, पिल्ले) अधिक भर द्या.
- वाक्यातील काळ (Tense) ओळखण्याचा सराव करा, विशेषतः भूतकाळ आणि वर्तमानकाळ यातील फरक.
- उताऱ्यातील विशेषणे (adjectives) आणि क्रियाविशेषणे (adverbs) ओळखून ठेवा, कारण त्यावर आधारित प्रश्न विचारले जाऊ शकतात.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Identify which part of the sentence has an error. A. I was greatly astonished B. when I came to know C. that my friend is coming to see me D. after a gap of about twenty years
Find out the correct feminine noun of 'Fox'
The cry of the 'owls' is called :
2.5 Word Basket
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Phonics: Short 'e' Sound (लघु 'e' ध्वनी)
जेव्हा 'e' हे अक्षर दोन व्यंजनांच्या मध्ये येते (CVC पॅटर्न), तेव्हा त्याचा उच्चार सामान्यतः 'ए' असा होतो. उदा. 'pen', 'hen', 'ten'. हा इंग्रजीतील पाच मुख्य लघु स्वरांपैकी एक आहे.
Odd One Out based on Vowel Sound (स्वर ध्वनीवर आधारित वेगळा शब्द)
दिलेल्या शब्दसमूहातून वेगळ्या स्वराचा उच्चार असलेला शब्द ओळखणे. यासाठी प्रत्येक शब्दातील स्वराच्या ध्वनीवर लक्ष केंद्रित करावे लागते.
Vocabulary Building (शब्दसंग्रह निर्मिती)
या पाठात दैनंदिन वापरातील सोपे शब्द जसे की hen, pen, ten, net, bed इत्यादी शिकवले जातात. हे शब्द इंग्रजी भाषेचा पाया आहेत.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
प्रत्येक लघु स्वरासाठी (a, e, i, o, u) CVC शब्दांच्या याद्या तयार करा आणि मोठ्याने वाचा. उदा. -et (net, pet, set, wet), -en (hen, men, ten, pen).
Memory Aids
- e' चा 'ए' उच्चार लक्षात ठेवण्यासाठी 'Ten men get a red pen' हे वाक्य लक्षात ठेवा.
- Odd one out साठी 'Vowel Sound Check' ही पहिली पायरी आहे हे लक्षात ठेवा.
Exam Tips
- स्पेलिंगवर आधारित प्रश्नांमध्ये, शब्दाला उच्चारानुसार फोडून (syllables) पाहण्याचा प्रयत्न करा.
- 'Odd one out' प्रश्नांमध्ये, प्रथम स्वराचा उच्चार तपासा. तो सारखा असल्यास, शब्दांचा अर्थ किंवा प्रकार (नाम, क्रियापद इ.) तपासा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Choose the correctly spelt word
Choose the correct spelt word :
2.6 Learning Letters
PYQ MappedSummary
Key Concepts
अक्षर-ध्वनी-चित्र संबंध (Letter-Sound-Picture Association)
हे शिकण्याचे तंत्र आहे जिथे विद्यार्थी अक्षर पाहतो, त्याचा ध्वनी उच्चारतो आणि त्याला संबंधित चित्राशी जोडतो. उदा. 'L' अक्षर पाहून 'ल' ध्वनी काढणे आणि 'Lion' चे चित्र ओळखणे.
मोठी लिपी आणि लहान लिपी (Capital and Small Letters)
प्रत्येक इंग्रजी अक्षराला दोन रूपे असतात: मोठी लिपी (Uppercase/Capital) आणि लहान लिपी (Lowercase/Small). उदा. H आणि h.
अक्षरांपासून शब्द निर्मिती (Word Formation from Letters)
अक्षरे शिकण्याचा अंतिम उद्देश अर्थपूर्ण शब्द तयार करणे आहे. या धड्यात शिकवलेली अक्षरे (h, i, j, k, l, m, n) वापरून सोपे शब्द बनवण्याचा सराव करणे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
प्रत्येक अक्षरासाठी फ्लॅशकार्ड्स वापरा. कार्डच्या एका बाजूला अक्षर (Hh) आणि दुसऱ्या बाजूला संबंधित चित्र (Hat) व शब्द ठेवा. अक्षरे हवेत, वाळूत किंवा पाठीवर गिरवून लेखनाचा सराव करा.
Memory Aids
- H, I, J, K, L, M, N या अक्षरांपासून एक छोटी गोष्ट तयार करा: A hungry lion saw a mango near a nest.
- प्रत्येक अक्षराशी संबंधित क्रिया लक्षात ठेवा: 'h' for hop, 'j' for jump, 'k' for kick.
Exam Tips
- परीक्षेत vocabulary संबंधित प्रश्न आल्यास, शब्दाचा पहिला अक्षर कोणता आहे याकडे लक्ष द्या. कदाचित तो या धड्यातील अक्षरांपैकी एक असू शकतो.
- प्राण्यांची घरे, त्यांचे आवाज आणि पिल्ले यांची नावे लक्षात ठेवा, विशेषतः 'h' आणि 'l' ने सुरू होणारी.
- स्पेलिंगच्या प्रश्नांसाठी, शब्दाचे ध्वनीनुसार तुकडे (syllables) करून स्पेलिंग आठवण्याचा प्रयत्न करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
The place where 'tiger' lives is called :
The cry of the 'owls' is called :
The young one of a dog is a puppy. The young one of a hare is _______
2.7 टोनी टिंकर
PYQ MappedSummary
Key Concepts
'Can' आणि 'Can't' चा वापर (Use of 'Can' and 'Can't')
'Can' हे modal auxiliary verb क्षमता (ability), शक्यता (possibility) किंवा परवानगी (permission) दर्शवण्यासाठी वापरले जाते. 'Can't' (cannot) हे त्याचे नकारात्मक रूप आहे, जे अक्षमता (inability) दर्शवते.
कृती-दर्शक क्रियापदे आणि क्रियाविशेषणे (Action Verbs and Adverbs)
या पाठात 'run', 'jump', 'fly', 'sing' अशी अनेक कृती-दर्शक क्रियापदे (action verbs) आहेत. क्रिया (action) कशी घडते, कोठे घडते किंवा केव्हा घडते हे सांगणाऱ्या शब्दाला क्रियाविशेषण (adverb) म्हणतात.
प्रश्नार्थक वाक्ये (Interrogative Sentences)
'Can you...?' (Verbal/Yes-No question) आणि 'What can you...?' (Wh-question) हे दोन प्रकारचे प्रश्न या पाठात आहेत. Verbal question ची सुरुवात सहायक क्रियापदाने होते, तर Wh-question ची सुरुवात Wh-शब्दाने होते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
पाठातील कविता तालासुरात म्हणून 'can' आणि 'can't' चा वापर नैसर्गिकरित्या शिका. प्रत्येक प्राण्याच्या चित्रासमोर तो काय करू शकतो आणि काय नाही, याची वाक्ये लिहा. वर्गात 'What can you do?' हा खेळ खेळा.
Memory Aids
- CAN is for ABILITY, CAN'T is for DISABILITY. (CAN म्हणजे क्षमता, CAN'T म्हणजे अक्षमता).
- Can, Could, Will, Would, Shall, Should, May, Might, Must... या Modal Verbs नंतर नेहमी क्रियापदाचे मूळ रूप (V1) येते.
Exam Tips
- 'can'/'can't' सोबत नेहमी क्रियापदाचे पहिले रूप (base form) येते, हे लक्षात ठेवा.
- वाक्यात 'but' आल्यास, दोन विरुद्ध कल्पना (उदा. एक क्षमता आणि एक अक्षमता) जोडल्या असण्याची शक्यता असते.
- Action verb ला वर्णन करणारा शब्द adverb असतो, जो सामान्यतः '-ly' ने संपतो (उदा. quickly, slowly), पण नेहमीच नाही (उदा. fast, hard).
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Choose the correct alternative. He ran ______
Choose the correct 'Verbal Question' of the given sentence : "He gave witness at the sensational trial."
2.8 Activity Time
Summary
Key Concepts
आकारांची ओळख आणि शब्दसंग्रह
या धड्याचा मुख्य उद्देश विद्यार्थ्यांना मूलभूत भौमितिक आकारांची इंग्रजी नावे शिकवणे हा आहे. ही नावे केवळ पाठ करणे नव्हे, तर त्यांचे दृश्य रूप ओळखणे देखील महत्त्वाचे आहे.
निरीक्षण आणि वर्गीकरण
सभोवतालच्या वातावरणातील वस्तूंचे निरीक्षण करून त्यांना त्यांच्या आकारानुसार ओळखणे आणि वर्गीकृत करणे हे एक महत्त्वाचे कौशल्य आहे. हा धडा हे कौशल्य विकसित करतो.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
घरातील किंवा वर्गातील वस्तू पाहून त्यांचे आकार इंग्रजीत सांगण्याचा सराव करा. उदा. 'The blackboard is a rectangle.' 'The clock is a circle.'
Memory Aids
- TRI-angle: 'Tri' म्हणजे तीन. ज्याला तीन बाजू (sides) आणि तीन कोन (angles) असतात.
- RECT-angle: 'रेक्ट' हा शब्द 'राइट' (right angle - काटकोन) शी संबंधित आहे. आयताचे सर्व कोन काटकोन असतात.
- Circle आणि Oval मधील फरक लक्षात ठेवा: Circle (वर्तुळ) पूर्णपणे गोल असते, तर Oval (लंबवर्तुळ) अंड्यासारखे लांबट गोल असते.
Exam Tips
- सर्व सहा आकारांची इंग्रजी नावे आणि त्यांचे स्पेलिंग अचूक लक्षात ठेवा.
- प्रत्येक आकाराच्या किमान दोन वस्तूंची इंग्रजीतील उदाहरणे लक्षात ठेवा.
- चित्रांवर आधारित प्रश्नांमध्ये (picture-based questions) वस्तूंचे आकार काळजीपूर्वक ओळखा.
Important Points
Weightage Information
2.9 Let's Speak
PYQ MappedSummary
Key Concepts
आज्ञार्थी वाक्ये आणि सूचना (Imperative Sentences and Suggestions)
जी वाक्ये आज्ञा, विनंती किंवा सूचना देतात त्यांना आज्ञार्थी वाक्ये म्हणतात. या पाठात 'Come on children...' (आज्ञा/आवाहन) आणि 'Let's play.' (सूचना) ही उदाहरणे आहेत.
साधे संभाषण नमुने (Simple Conversational Patterns)
प्रश्न विचारणे, उत्तर देणे, इच्छा व्यक्त करणे आणि संमती देणे हे साध्या संभाषणाचे भाग आहेत. हा पाठ शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांमधील एक छोटा संवाद सादर करतो.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
दैनंदिन जीवनातील वेगवेगळ्या परिस्थिती (उदा. दुकानात, बसमध्ये, वर्गात) घेऊन छोटे-छोटे संवाद तयार करण्याचा सराव करा. पाठातील वाक्यरचनांचा वापर करा.
Memory Aids
- खेळांच्या नावांची यादी करा आणि प्रत्येक खेळासाठी 'I want to play [game name].' असे वाक्य तयार करा.
- 'Let's' म्हणजे 'Let us' (आपण करूया) हे लक्षात ठेवा.
Exam Tips
- संभाषण पूर्ण करण्याच्या (dialogue completion) प्रश्नांकडे विशेष लक्ष द्या.
- Question Tags आणि Imperative Sentences (आज्ञार्थी वाक्ये) यांच्या नियमांचा अभ्यास करा, कारण ते संभाषणात्मक इंग्रजीचा भाग आहेत.
- खेळ, छंद आणि दैनंदिन क्रियाकलापांशी संबंधित शब्दसंग्रह वाढवा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Choose the correct alternative. He will not come, ______
Select the correct 'Question Tag' for given sentence : "Show me the way to the park."
2.1 Numbers 11 to 20
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Cardinal Numbers (संख्यावाचक विशेषणे)
कार्डिनल नंबर्स म्हणजे अशा संख्या ज्या 'किती' (how many) आहेत हे दर्शवतात. या संख्या वस्तू मोजण्यासाठी वापरल्या जातात. उदा. one apple, five boys, twenty mangoes.
Spelling of Numbers (संख्यांची स्पेलिंग)
इंग्रजीमध्ये संख्या शब्दात लिहिताना त्यांच्या स्पेलिंगमध्ये चूक होण्याची शक्यता असते. या पाठात ११ ते २० आणि काही दशक संख्यांच्या स्पेलिंगवर भर दिला आहे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
संख्यांची नावे आणि स्पेलिंग लक्षात ठेवण्यासाठी रोजच्या जीवनातील वस्तू मोजण्याचा सराव करा. फ्लॅशकार्ड्स तयार करून संख्या आणि त्यांची नावे यांच्या जोड्या लावा. संख्यांची गाणी (number rhymes) ऐका.
Memory Aids
- '-teen' Numbers: 13 ते 19 पर्यंतच्या संख्यांच्या शेवटी 'teen' येतो (thirteen, fourteen...).
- Forty not Fourty: 'Four' (4) मध्ये 'u' येतो, पण 'forty' (40) मध्ये 'u' येत नाही, हे लक्षात ठेवा.
- Twelve & Twenty: 'tw' ने सुरू होणाऱ्या संख्या (twelve, twenty) लक्षात ठेवा.
Exam Tips
- प्रश्न काळजीपूर्वक वाचा; तो संख्येचे मूल्य विचारत आहे की स्पेलिंग.
- मोठ्या संख्या (thousand, million, billion) आणि त्यांच्या शून्यांची संख्या लक्षात ठेवा.
- स्पेलिंगवर आधारित प्रश्नांमध्ये, प्रत्येक अक्षराकडे लक्ष द्या.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 1
Select the correct cardinal number for the given: A million -
2.11 The Visit to Grandmother
PYQ MappedSummary
Key Concepts
साधा भूतकाळ (Simple Past Tense)
भूतकाळात एका विशिष्ट वेळी घडलेली किंवा पूर्ण झालेली क्रिया दर्शवण्यासाठी साधा भूतकाळ वापरला जातो. याची रचना सामान्यतः 'Subject + V2 (Verb's 2nd form) + Object' अशी असते.
घटनांचा क्रम (Sequencing of Events)
घडलेल्या घटना योग्य क्रमाने मांडणे हे आकलन क्षमतेचे महत्त्वाचे लक्षण आहे. कथा किंवा परिच्छेद वाचून कोणती घटना आधी आणि कोणती नंतर घडली हे ओळखता आले पाहिजे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
सोप्या इंग्रजी कथा वाचा आणि त्यातील सर्व भूतकाळी क्रियापदे (past tense verbs) अधोरेखित करा. कथा वाचल्यानंतर ती स्वतःच्या शब्दांत योग्य क्रमाने सांगण्याचा प्रयत्न करा.
Memory Aids
- कथेचा क्रम लक्षात ठेवण्यासाठी: Bags -> Bus -> Seat -> Sights -> Aajjee's Home (BBS-SA).
- अनियमित क्रियापदे (Irregular verbs) लक्षात ठेवण्यासाठी त्यांची यादी करून नियमित सराव करा: go-went, see-saw, sit-sat, find-found.
Exam Tips
- Error spotting च्या प्रश्नांमध्ये, वाक्यातील सर्व क्रियापदांचे काळ (tenses) एकमेकांशी सुसंगत आहेत का ते तपासा.
- Fill in the blanks मध्ये, वाक्यातील इतर शब्द (उदा. yesterday, last year) भूतकाळाचे सूचक आहेत का ते पाहा.
- घटनाक्रम लावण्याच्या प्रश्नांमध्ये, प्रथम, नंतर, शेवटी (first, then, finally) यांसारख्या शब्दांवर लक्ष केंद्रित करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Identify which part of the sentence has an error. A. I was greatly astonished B. when I came to know C. that my friend is coming to see me D. after a gap of about twenty years
Choose the correct alternative of verb: "When we reached the stadium, the players ______ already."
Unit Three
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Polite Requests (विनम्र विनंत्या)
संभाषणात नम्रता आणि शिष्टाचार दर्शवण्यासाठी वापरले जाणारे वाक्यांश. 'May I' परवानगीसाठी, 'Please' विनंतीसाठी आणि 'Excuse me' लक्ष वेधण्यासाठी वापरतात.
Simple Interrogatives (साधी प्रश्नार्थक वाक्ये)
'Do' किंवा 'Have' ने सुरू होणारी प्रश्नार्थक वाक्ये, ज्यांची उत्तरे होकारार्थी (Yes) किंवा नकारार्थी (No) असतात. याला 'Yes/No type questions' म्हणतात.
Thematic Vocabulary - Animals (प्राण्यांशी संबंधित शब्दसंग्रह)
प्राण्यांची नावे, त्यांची पिल्ले (young ones), आवाज (cries/sounds), लिंग (genders) आणि घरे (homes) यावर आधारित शब्दसंग्रह.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
प्रत्येक संकल्पनेसाठी चित्रांचा वापर करा. शरीराचे अवयव शिकताना 'Head, Shoulders, Knees and Toes' सारखी गाणी वापरा. प्राणी आणि त्यांच्या पिल्लांच्या जोड्या लावून किंवा चित्रांच्या माध्यमातून शब्दसंग्रह पक्का करा.
Memory Aids
- प्राण्यांची पिल्ले, आवाज आणि लिंग यांची यादी तयार करून ती रोज वाचा.
- घरातील वस्तूंसाठी 'Do you have...?' वापरून प्रश्न विचारण्याचा सराव करा.
- Flashcards वापरून फळे आणि प्राण्यांची नावे लक्षात ठेवा.
Exam Tips
- प्राण्यांशी संबंधित शब्दसंग्रहावर (पिल्ले, आवाज, लिंग, घरे) विशेष लक्ष द्या. यावर हमखास प्रश्न येतो.
- समसंबंध (Analogy) आणि विसंगत जोडी (Odd one out) या प्रकारच्या प्रश्नांचा भरपूर सराव करा.
- साधी प्रश्नार्थक वाक्ये (Yes/No type) बनवण्याचे नियम (उदा. Did + subject + V1) लक्षात ठेवा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 4
The young one of the 'horse' is called :
Find out the correct feminine noun of 'Fox'
Choose the correct 'Verbal Question' of the given sentence : "He gave witness at the sensational trial."
Fill in the blank with the correct alternative. Camels : Grunt :: Elephants :
3.1 Action Song
PYQ MappedSummary
Key Concepts
आज्ञार्थी वाक्ये (Imperative Sentences)
ज्या वाक्यांमधून आज्ञा, विनंती, सल्ला किंवा सूचना दिली जाते, त्यांना आज्ञार्थी वाक्ये म्हणतात. अशी वाक्ये सामान्यतः क्रियापदाच्या मूळ रूपाने सुरू होतात. या कवितेतील 'Put your right hand in' हे एक आज्ञार्थी वाक्य आहे.
कृतीदर्शक क्रियापदे आणि क्रियाविशेषणे (Action Verbs and Adverbs)
Action Verbs म्हणजे कृती दर्शवणारे शब्द, जसे `shake` (हलवणे), `turn` (वळणे), `run` (धावणे). Adverbs म्हणजे क्रियाविशेषणे, जी क्रिया कशी, कुठे किंवा केव्हा घडली हे सांगतात. उदा. 'shake it all about' मध्ये 'about' हे क्रियाविशेषण आहे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
या कवितेतील प्रत्येक ओळ कृती करून शिका. 'right hand in' म्हणताना उजवा हात आत घाला. यामुळे शब्द आणि कृती कायम लक्षात राहतील. स्वतःच्या वस्तू वापरून 'Put the pen in the box', 'Take the pen out of the box' असे सराव करा.
Memory Aids
- Imperative = Instruction (आज्ञा/सूचना). अशा वाक्यांचा Question Tag 'will you?' असतो.
- Action Verb (क्रियापद) + How? = Adverb (क्रियाविशेषण). उदा. How did he run? -> He ran quickly.
Exam Tips
- वाक्याचा प्रकार (उदा. आज्ञार्थी) ओळखून योग्य Question Tag निवडा.
- रिकाम्या जागेत क्रियापदाचे वर्णन करणारा शब्द निवडायचा असेल, तर तो क्रियाविशेषण (adverb) असण्याची शक्यता जास्त असते (बहुतेकदा '-ly' ने शेवट होणारे शब्द).
- right/left, in/out यांसारख्या मूलभूत दिशा आणि विरुद्धार्थी शब्दांवर लक्ष केंद्रित करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Select the correct 'Question Tag' for given sentence : "Show me the way to the park."
Choose the correct alternative. He ran ______
3.2 Activity Time
PYQ MappedSummary
Key Concepts
आज्ञार्थी वाक्ये (Imperative Sentences)
ज्या वाक्यांमधून आज्ञਾ, विनंती, सल्ला किंवा सूचना व्यक्त केली जाते, त्यांना आज्ञार्थी वाक्ये म्हणतात. ही वाक्ये सामान्यतः क्रियापदाच्या मूळ रूपाने (base form of the verb) सुरू होतात आणि कर्ता (subject 'you') अध्याहृत असतो.
Articles (a/an) चा वापर
एकवचनी, मोजता येण्याजोग्या सामान्य नामापूर्वी (singular, countable, common noun) 'a' किंवा 'an' वापरले जाते. व्यंजनाने सुरू होणाऱ्या शब्दापूर्वी 'a' आणि स्वराने (a, e, i, o, u) सुरू होणाऱ्या शब्दापूर्वी 'an' वापरतात. उच्चार महत्त्वाचा असतो.
Wh- Questions (Wh- प्रश्न)
What, Where, When, Who, Why, How या शब्दांनी सुरू होणाऱ्या प्रश्नांना Wh- Questions म्हणतात. हे प्रश्न माहिती मिळवण्यासाठी विचारले जातात. या धड्यात 'Where's the board?' हे स्थान विचारण्यासाठी वापरलेले उदाहरण आहे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
वर्गखोलीतील वस्तूंसमोर त्यांची नावे लिहिलेले कार्ड्स लावा. 'Simon says...' सारखा खेळ खेळा, उदा. 'Simon says, touch the board.' धड्यातील संवादाचे विद्यार्थ्यांसोबत role-play करा.
Memory Aids
- आज्ञार्थी वाक्य (Instruction) → क्रियापदाने (Verb) सुरुवात.
- Question Tag for instruction → 'will you?'
- एक वस्तू (singular noun) → 'a' किंवा 'an' विसरू नका.
Exam Tips
- आज्ञार्थी वाक्यांसाठी Question Tag 'will you?' असतो, हे लक्षात ठेवा.
- Article 'a'/'an' चा वापर शब्दाच्या स्पेलिंगवर नाही, तर उच्चारावर अवलंबून असतो. उदा. 'an hour', 'a university'.
- Wh- प्रश्न तयार करण्याच्या नियमांचा (Wh-word + auxiliary verb + subject + main verb...?) सराव करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Select the correct 'Question Tag' for given sentence : "Show me the way to the park."
Choose the correct alternative : "Mr. Kumar spoke in ______ low voice."
3.3 Let's Speak
PYQ MappedSummary
Key Concepts
प्रश्न विचारण्याचे प्रकार (Types of Questions)
इंग्रजीमध्ये प्रश्न मुख्यत्वे दोन प्रकारचे असतात: 1. Wh-Questions: What, Where, When, Who, Why, How (much/many) ने सुरू होणारे प्रश्न. यांची उत्तरे वर्णनात्मक असतात. 2. Yes/No Questions (Verbal Questions): Do, Does, Did, Is, Am, Are, Have, Has, Can, Will अशा सहाय्यक क्रियापदांनी (auxiliary verbs) सुरू होणारे प्रश्न. यांची उत्तरे 'Yes' किंवा 'No' मध्ये असतात.
संभाषणात्मक वाक्यरचना (Conversational Structures)
दैनंदिन संभाषणात विशिष्ट हेतू साध्य करण्यासाठी ठराविक वाक्यरचना वापरल्या जातात. जसे की, वस्तू मागणे (I want...), विनंती करणे (Please give me...), उद्देश सांगणे (in order to...).
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
या धड्यातील संवाद मित्रांसोबत किंवा कुटुंबातील सदस्यांसोबत role-play (भूमिका पालन) करून सराव करा. वेगवेगळ्या दुकानांमध्ये (उदा. भाजीपाला, खेळणी) संवाद तयार करण्याचा प्रयत्न करा. 'Guessing game' खेळून Yes/No प्रश्न विचारण्याचा सराव करा.
Memory Aids
- Wh-words: 5W1H लक्षात ठेवा - What, Where, When, Why, Who, and How.
- Yes/No Questions: लक्षात ठेवा की हे प्रश्न नेहमी सहाय्यक क्रियापदाने (helping verb) सुरू होतात.
- Much vs. Many: 'Much' uncountable nouns (money, water) साठी आणि 'Many' countable nouns (crayons, books) साठी वापरा.
Exam Tips
- जर उत्तरामध्ये एखादा भाग अधोरेखित (underlined) केला असेल, तर तो भाग उत्तर म्हणून मिळवण्यासाठी कोणता 'Wh-word' वापरावा लागेल याचा विचार करा.
- Yes/No प्रश्न तयार करताना वाक्याचा काळ (tense) ओळखून योग्य सहाय्यक क्रियापद (Do/Does/Did/Is/Are) निवडा.
- संभाषणात्मक वाक्य पूर्ण करण्याच्या प्रश्नांमध्ये, वाक्याचा अर्थ आणि उद्देश समजून घेऊन योग्य पर्याय निवडा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose correct wh-type question to get underlined part. Water is needed to sustain life on the earth.
Choose the correct 'Verbal Question' of the given sentence : "He gave witness at the sensational trial."
Choose the alternative which can correctly substitute the underlined part of the sentence. We should get to the cinema early not to miss the beginning of the film.
3.4 Word Basket
PYQ MappedSummary
Key Concepts
'i' चा ध्वनी (The 'i' Sound)
इंग्रजीतील 'i' या स्वराचा उच्चार 'इ' (ऱ्हस्व) असा होतो. या पाठात असे अनेक शब्द आहेत जे CVC (व्यंजन-स्वर-व्यंजन) स्वरूपात आहेत आणि मध्यभागी 'i' आहे.
यमक जुळणारे शब्द (Rhyming Words)
ज्या शब्दांचा शेवटचा उच्चार सारखा असतो, त्यांना यमक जुळणारे शब्द म्हणतात. या शब्दांमध्ये शेवटची अक्षरे सहसा समान असतात.
शब्दसंग्रह आणि स्पेलिंग (Vocabulary and Spelling)
या पाठात तीन अक्षरी सोपे शब्द आणि त्यांचे स्पेलिंग दिले आहेत. हे शब्द दैनंदिन वापरातील वस्तू आणि प्राणी यांच्याशी संबंधित आहेत.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
शब्दांचे फ्लॅशकार्ड्स तयार करा आणि चित्र-शब्द जोड्या लावा. 'i' चा उच्चार असलेले शब्द मोठ्याने वाचण्याचा सराव करा. पाठातील शब्दांचा वापर करून स्वतःची छोटी वाक्ये तयार करा.
Memory Aids
- 'i' in the middle sounds 'इ'. (उदा. b-i-g, p-i-g)
- Rhyming words sound the same at the end. (उदा. tin, pin, fin)
Exam Tips
- स्पेलिंगच्या प्रश्नांसाठी, शब्दाचे तुकडे करून (syllables) उच्चार करून पाहा आणि प्रत्येक अक्षराकडे लक्ष द्या.
- यमक शब्दांसाठी, शब्दाच्या शेवटच्या अक्षरांचा आणि उच्चाराचा विचार करा.
- प्राण्यांशी संबंधित प्रश्नांसाठी (आवाज, पिल्ले), पाठातील प्राण्यांची (pig, kid) एक वेगळी यादी तयार करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
The cry of a duck is 'quack'. The cry of a pig is _______
Choose the correctly spelt word
The young one of a dog is a puppy. The young one of a hare is _______
3.5 Know the Occupations
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Occupation Vocabulary (व्यवसाय-संबंधित शब्दसंग्रह)
यामध्ये व्यवसायाचे नाव, त्यांची साधने, कामाचे स्वरूप आणि कामाच्या ठिकाणाशी संबंधित शब्दांचा समावेश होतो. हा शब्दसंग्रह परीक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
Simple Present Tense (साधा वर्तमान काळ)
एखादी नेहमीची क्रिया, सवय किंवा सत्य सांगण्यासाठी साधा वर्तमान काळ वापरतात. रचना: Subject + V1 (s/es) + Object. जर कर्ता He, She, It किंवा एकवचनी नाम असेल, तर क्रियापदाला 's' किंवा 'es' लागतो.
Contextual Vocabulary (संदर्भावर आधारित शब्दसंग्रह)
पाठात दिलेल्या शब्दांपलीकडे जाऊन, व्यवसायाच्या संकल्पनेशी संबंधित इतर शब्दांवरही प्रश्न विचारले जातात. यामध्ये व्यावसायिक गटांसाठी वापरले जाणारे शब्द (collective nouns) किंवा विशिष्ट व्यावसायिक क्रियांचा (professional actions) समावेश असतो.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
धडा शिकताना एक तक्ता तयार करा: व्यवसाय (Occupation) | साधन (Tool) | क्रिया (Action) | कामाचे ठिकाण (Workplace). यामुळे माहिती लक्षात ठेवणे सोपे होईल.
Memory Aids
- साध्या वर्तमान काळातील 's' चा नियम लक्षात ठेवण्यासाठी: 'He, She, It, verb gets an 's' hit!' (तो, ती, ते आल्यावर क्रियापदाला 's' लागतोच).
- C-S-W: Carpenter uses a Saw to work with Wood.
Exam Tips
- केवळ पाठातील व्यवसाय आणि त्यांची माहिती पाठ करू नका. प्रत्येक व्यवसायाशी संबंधित आणखी ५-१० इंग्रजी शब्द शोधा आणि लक्षात ठेवा.
- वर्तमानपत्रातील किंवा बातम्यांमधील व्यावसायिकांशी संबंधित बातम्या वाचा, यामुळे तुमचा शब्दसंग्रह वाढेल.
- धड्यातील वाक्यांवर आधारित Active-Passive Voice किंवा Question Formation चे प्रश्न सोडवण्याचा सराव करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose the correct 'Passive Voice' of the sentence: "Where are you attending the meeting ?"
Fill in the blank with the correct alternative. The doctor ______ the patient from taking certain medicines.
Choose the correct alternative. Questions will be answered by a ______ of experts.
3.6 ZOOM, ZOOM, ZOOM
PYQ MappedSummary
Key Concepts
यमक जुळणारे शब्द (Rhyming Words)
ज्या शब्दांचा उच्चार सारखा असतो आणि शेवटची अक्षरे/ध्वनी समान असतात, त्यांना यमक जुळणारे शब्द म्हणतात. यामुळे कविता लयबद्ध आणि लक्षात ठेवायला सोपी होते.
अवकाश संबंधित शब्दसंग्रह (Space-related Vocabulary)
या कवितेत अवकाश प्रवासाशी संबंधित शब्द आहेत. या संकल्पनेवर आधारित इतर शब्दही परीक्षेसाठी महत्त्वाचे आहेत, कारण परीक्षेमध्ये समान थीमवर आधारित पण पाठ्यपुस्तकाबाहेरील शब्द विचारले जाऊ शकतात.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
कविता तालासुरात मोठ्याने वाचणे. 'space' किंवा 'moon' या शब्दांशी संबंधित इतर शब्दांची यादी (word web) तयार करणे. रॉकेटचे चित्र काढून कवितेतील शब्द त्यावर लिहिणे.
Memory Aids
- लक्षात ठेवण्यासाठी: रॉकेटमध्ये बसून 'झूम' (Zoom) करून 'लवकरच' (soon) 'चंद्रावर' (moon) पोहोचू.
- 'oo' sound family: moon, soon, zoom, noon, cool, school.
Exam Tips
- कवितेतील आणि तिच्या संकल्पनेशी संबंधित शब्दांच्या स्पेलिंगकडे विशेष लक्ष द्या.
- कवितेतील यमक जुळणाऱ्या शब्दांची यादी तयार करा.
- साध्या वाक्यरचनेवर आधारित (उदा. 'We are going to...') प्रश्न विचारले जाऊ शकतात.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 1
Choose the correct spelt word :
3.7 Let's Speak
PYQ MappedSummary
Key Concepts
मालकीदर्शक सर्वनामे (Possessive Pronouns) vs. मालकीदर्शक विशेषणे (Possessive Adjectives)
'mine', 'yours', 'his', 'hers', 'ours', 'theirs' ही Possessive Pronouns आहेत. ती नामाऐवजी येतात आणि वाक्याच्या शेवटी वापरली जातात. 'my', 'your', 'his', 'her', 'our', 'their' ही Possessive Adjectives आहेत. ती नेहमी नावासोबत (noun) येतात.
प्रश्न निर्मितीचे प्रकार (Types of Question Formation)
इंग्रजीमध्ये प्रश्न मुख्यत्वे दोन प्रकारे तयार होतात: 1. Verbal/Yes-No Questions: हे प्रश्न सहायक क्रियापदाने (am, is, are, was, were, have, has, do, does, did, can, will इ.) सुरू होतात आणि त्यांचे उत्तर 'हो' किंवा 'नाही' असे असते. रचना: Auxiliary Verb + Subject + Main Verb...? 2. Wh-Questions: हे प्रश्न What, Where, When, Why, Who, How इ. शब्दांनी सुरू होतात आणि त्यांचे उत्तर माहितीच्या स्वरूपात असते. रचना: Wh-word + Auxiliary Verb + Subject + Main Verb...?
प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष कथन (Direct and Indirect Speech)
बोलणाऱ्याचे शब्द जसेच्या तसे दुहेरी अवतरण चिन्हात (“ ”) देणे म्हणजे Direct Speech (उदा. Sonu said, "Yes, it's mine."). तेच शब्द आपल्या भाषेत सांगणे म्हणजे Indirect Speech (उदा. Sonu said that it was hers.).
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
धड्यातील संवादांचे वर्गात नाट्यीकरण (role-play) करा. वर्गातील वेगवेगळ्या वस्तू (duster, chalk, book, bag) वापरून नवीन संवाद तयार करण्याचा सराव करा. यामुळे व्याकरणिक रचना नैसर्गिकरित्या लक्षात राहतात.
Memory Aids
- MINE is for ME, YOURS is for YOU. (मालकी हक्कासाठी)
- प्रश्न विचारायचा? Helper verb (सहायक क्रियापद) पुढे आणायचा! (Yes/No प्रश्न तयार करण्यासाठी)
Exam Tips
- प्रश्नार्थक वाक्य बनवताना वाक्यातील काळ (Tense) ओळखून योग्य सहायक क्रियापद (auxiliary verb) वापरा. Simple Past मध्ये 'did' वापरल्यावर क्रियापदाचे मूळ रूप (V1) येते.
- Indirect Speech मध्ये रूपांतर करताना काळ, सर्वनाम आणि स्थल/कालवाचक शब्दांमध्ये होणारे बदल लक्षात ठेवा (उदा. is → was, this → that, here → there, now → then).
- Polite requests साठी 'Can', 'Could', 'Will', 'Would' या modal verbs चा वापर होतो. यावर आधारित प्रश्न येऊ शकतात.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose the correct 'Verbal Question' of the given sentence : "He gave witness at the sensational trial."
Choose the correct 'Wh - Question' to get underlined part as answer : "We have received your letters this morning."
Choose the correct 'Indirect Speech' of the given sentence: He said, "Why have you called here and disturbed me ?"
3.8 Word Basket
PYQ MappedSummary
Key Concepts
'o' चा 'ऑ' असा उच्चार (Phonics of 'o')
या धड्यात 'o' या स्वराचा उच्चार 'ऑ' असा शिकवला जातो. हे CVC (व्यंजन-स्वर-व्यंजन) शब्दांमध्ये सामान्य आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांना शब्दांचे योग्य उच्चारण करण्यास मदत होते.
यमक जुळणारे शब्द (Rhyming Words)
ज्या शब्दांचा शेवटचा उच्चार सारखा असतो, त्यांना यमक जुळणारे शब्द म्हणतात. या धड्यात '-ox', '-oy', '-ot' यांसारखे गट दिले आहेत.
शब्दसंग्रह आणि संबंधित प्रश्न (Vocabulary and Related Questions)
धड्यात दिलेले सोपे शब्द (उदा. fox, dog, boy) हे केवळ शब्द नाहीत, तर त्यांच्याशी संबंधित इतर माहितीवरही परीक्षेत प्रश्न येऊ शकतात.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
या धड्यातील शब्द शिकण्यासाठी फ्लॅशकार्ड्सचा वापर करा. प्रत्येक शब्दाचे चित्र आणि नाव एकत्र लक्षात ठेवा. दिलेली छोटी वाक्ये मोठ्याने वाचण्याचा सराव करा.
Memory Aids
- शब्दांना त्यांच्या ध्वनीनुसार गटांमध्ये विभागून लक्षात ठेवा: -ox (box, fox), -oy (boy, toy), -ot (pot, cot, hot), -og (dog, log).
- एखाद्या प्राण्याचे नाव शिकताना त्याचे लिंग, पिल्लू आणि आवाज एकाच वेळी लक्षात ठेवा. उदा. Fox - Vixen - Cub - Bark/Yelp.
Exam Tips
- पाठ्यपुस्तकातील प्रत्येक नवीन शब्द, विशेषतः प्राणी किंवा वस्तू, यांच्याशी संबंधित अतिरिक्त माहिती (उदा. लिंग, अनेकवचन, आवाज) शोधून ठेवा.
- स्पेलिंगवर आधारित प्रश्न नेहमी विचारले जातात, त्यामुळे सोप्या शब्दांचे स्पेलिंगसुद्धा काळजीपूर्वक लक्षात ठेवा.
- यमक जुळणाऱ्या शब्दांची यादी तयार करा, याचा उपयोग कविता-आधारित प्रश्नांमध्ये होऊ शकतो.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Find out the correct feminine noun of 'Fox'
Choose the correctly spelt word
३.९ अक्षरे शिकूया (Learning Letters)
PYQ MappedSummary
Key Concepts
अक्षर-ध्वनी संबंध (Letter-Sound Correspondence)
प्रत्येक इंग्रजी अक्षराचा एक विशिष्ट ध्वनी असतो. शब्दाचे वाचन आणि लेखन अचूक होण्यासाठी अक्षर आणि त्याचा ध्वनी यांचा संबंध समजणे आवश्यक आहे. परीक्षेसाठी, विशेषतः 'a, e, i, o, u' या स्वरांचे ध्वनी आणि काही व्यंजनांचे (उदा. h, u, y) विशेष उच्चार महत्त्वाचे आहेत.
उपपदांचा वापर (Use of Articles 'a'/'an')
शब्दाच्या सुरुवातीच्या ध्वनीनुसार 'a' किंवा 'an' वापरले जाते. जर शब्दाचा उच्चार स्वर ध्वनीने (vowel sound) होत असेल तर 'an' वापरावे. जर उच्चार व्यंजन ध्वनीने (consonant sound) होत असेल तर 'a' वापरावे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
प्रत्येक अक्षरापासून सुरू होणाऱ्या शब्दांची यादी करा व त्यांचे उच्चार करून पहा. विशेषतः 'a' आणि 'an' च्या वापरासाठी शब्दांचा उच्चार करून पाहण्याचा सराव करा.
Memory Aids
- Vowel अक्षरे: a, e, i, o, u. पण Article वापरताना Vowel 'ध्वनी' लक्षात ठेवा.
- Flashcards वापरा: एका बाजूला चित्र (उदा. सूर्य) आणि दुसऱ्या बाजूला अक्षर/शब्द (S/Sun) लिहून सराव करा.
Exam Tips
- Article चा प्रश्न आल्यास, रिकाम्या जागेनंतरचा शब्द मोठ्याने उच्चारून त्याचा ध्वनी तपासा.
- Spelling correction च्या प्रश्नांमध्ये, पर्यायातील शब्दांचे तुकडे (syllables) करून उच्चार तपासा, योग्य स्पेलिंग सापडण्यास मदत होते.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Choose the correctly spelt word
Choose the proper article to fill in blank. Iron is ______ useful metal.
3.1 Fun with Letters
PYQ MappedSummary
Key Concepts
शब्द ओळख आणि स्पेलिंग (Word Recognition and Spelling)
दिलेल्या शब्दकोड्यामध्ये विशिष्ट शब्द शोधणे. या प्रक्रियेत विद्यार्थी अक्षरांच्या क्रमाकडे आणि शब्दाच्या अचूक स्पेलिंगकडे लक्ष देतात.
एकवचन आणि अनेकवचन (Singular and Plural)
एखादी वस्तू एक असल्यास तिला 'एकवचन' (Singular) म्हणतात आणि एकापेक्षा जास्त असल्यास 'अनेकवचन' (Plural) म्हणतात. या धड्यात सामान्य नामांना 's' लावून अनेकवचन बनवण्याचा सोपा नियम शिकवला आहे.
अर्थपूर्ण वाक्यरचना (Meaningful Sentence Formation)
अनेक सुटे शब्द ओळखून त्यांना योग्य क्रमाने लावल्यास एक अर्थपूर्ण वाक्य तयार होते. या धड्यात शब्द ओळखण्यावर भर दिला आहे, जी वाक्यरचनेची पूर्वतयारी आहे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
या धड्यातील संकल्पना पक्क्या करण्यासाठी स्वतः शब्दकोडी तयार करून मित्रांसोबत सोडवा. घरात दिसणाऱ्या वस्तूंची इंग्रजी नावे लिहून त्यांची अनेकवचनी रूपे तयार करण्याचा सराव करा.
Memory Aids
- एकटा 'Star', खूप सारे 'Stars' - फक्त 's' लावा, अनेक बनवा!
- स्पेलिंग चुकवू नका, शब्दकोडे चुकवू नका; TET मध्ये गुण गमावू नका.
Exam Tips
- स्पेलिंगच्या प्रश्नांमध्ये, प्रत्येक पर्यायातील अक्षरांची तुलना काळजीपूर्वक करा. विशेषतः double letters (उदा. ll, ss) आणि vowels (a, e, i, o, u) च्या वापरात चुका शोधण्याचा प्रयत्न करा.
- Jumbled sentence प्रश्नांमध्ये, प्रथम वाक्याचा कर्ता (Subject) शोधा. त्यानंतर क्रियापद (Verb) आणि कर्म (Object) यांचा क्रम लावा.
- एकवचन-अनेकवचन नियम Subject-Verb Agreement च्या प्रश्नांमध्ये वापरा. (उदा. 'The stars are shining.' 'The star is shining.')
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Rearrange the jumbled parts which are labelled P, Q, R, S to produce the correct sentence. Choose the correct sequence. The person ______ P : because he is poor Q : work hard and efficiently R : cannot S : who is poor
Choose the correctly spelt word
3.11 Reading Time
PYQ MappedSummary
Key Concepts
व्यवसाय आणि त्यांची साधने (Professions and Tools)
प्रत्येक व्यवसायासाठी विशिष्ट साधने किंवा उपकरणे वापरली जातात. हा 'कर्ता आणि त्याचे साधन' (Doer and Tool) यांच्यातील संबंध ओळखणे हा या धड्याचा मुख्य उद्देश आहे.
संबंधित जोड्या ओळखणे (Identifying Related Pairs / Analogies)
दोन शब्दांमधील तार्किक संबंध ओळखून, तसाच संबंध दिलेल्या पर्यायांमधून शोधणे. हा धडा 'व्यवसाय:साधन' हा संबंध शिकवतो, परंतु परीक्षेमध्ये इतर अनेक प्रकारचे संबंध विचारले जातात.
व्यवसाय-संबंधित शब्दसंग्रह (Occupation-related Vocabulary)
काही प्रश्नांमध्ये एखाद्या व्यवसायाचा (उदा. डॉक्टर, तज्ञ, व्यवस्थापक) संदर्भ देऊन विशिष्ट शब्दाचा अर्थ किंवा वापर विचारला जातो. यासाठी त्या व्यवसायाशी निगडित शब्दसंग्रह माहित असणे आवश्यक आहे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
व्यवसाय-साधन, प्राणी-आवाज, प्राणी-पिल्लू यांच्या जोड्यांचे तक्ते (charts) तयार करा आणि ते नियमितपणे वाचा. चित्रांसोबत शब्द लक्षात ठेवल्यास ते जास्त काळ स्मरणात राहतात.
Memory Aids
- पुस्तकातील जोड्यांसाठी एक सोपे वाक्य लक्षात ठेवा: 'Carpenter ने Saw ने काम केले, Chef ने Pan मध्ये जेवण बनवले.'
- CCST-M: Carpenter-Saw, Chef-Pan, Singer-Tanpura, Mechanic-Spanner.
Exam Tips
- 'जोड्या लावा' किंवा 'एनालॉजी' प्रश्नांमध्ये, पहिल्या जोडीतील नेमका संबंध (relationship) ओळखा आणि तोच संबंध दुसऱ्या जोडीला लावा.
- पर्याय काळजीपूर्वक वाचा. कधीकधी दोन पर्याय खूप जवळचे वाटू शकतात, पण संदर्भानुसार सर्वात योग्य पर्याय निवडणे महत्त्वाचे असते.
- शब्दसंग्रहावर आधारित प्रश्नांसाठी, एलिमिनेशन (elimination) पद्धत वापरा. जे पर्याय चुकीचे वाटतात ते आधी वगळा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Identify the mismatched pair from the given alternative.
Choose the correct alternative. Questions will be answered by a ______ of experts.
Fill in the blank with the correct alternative. The doctor ______ the patient from taking certain medicines.
Unit Four
PYQ MappedSummary
Key Concepts
स्वर आणि Articles 'a' / 'an' (Vowels and Articles)
इंग्रजीमध्ये 'a, e, i, o, u' हे पाच स्वर आहेत. Article 'a' किंवा 'an' चा वापर शब्दाच्या पहिल्या अक्षरावर अवलंबून नसून, त्याच्या उच्चारावर अवलंबून असतो. जर शब्दाचा उच्चार स्वराने (vowel sound) सुरू होत असेल तर 'an' वापरावे, आणि जर उच्चार व्यंजनाने (consonant sound) सुरू होत असेल तर 'a' वापरावे.
क्षमता विचारणे आणि सांगणे (Asking and Stating Ability - Can/Can't)
'Can' हे क्रियापद क्षमता, परवानगी किंवा शक्यता विचारण्यासाठी किंवा सांगण्यासाठी वापरले जाते. त्याचे नकारात्मक रूप 'cannot' किंवा 'can't' आहे. यावर आधारित प्रश्न-उत्तरे संवाद कौशल्याचा पाया आहेत.
गटात न बसणारा शब्द (Odd Man Out)
या प्रकारात दिलेल्या चार शब्दांपैकी तीन शब्द एका समान गुणधर्मामुळे (उदा. सर्व फळे, सर्व प्राणी) एका गटात येतात, तर एक शब्द वेगळा असतो. तो वेगळा शब्द ओळखायचा असतो.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
या युनिटचा अभ्यास करताना प्रत्येक संकल्पनेवर आधारित उदाहरणे सोडवा. 'a' आणि 'an' च्या वापरासाठी शब्दांचे उच्चार करून सराव करा. 'Odd Man Out' साठी विविध शब्दांचे गट तयार करून सराव करा.
Memory Aids
- Vowels लक्षात ठेवण्यासाठी: AEIOU
- Article Rule: 'स्वराचा उच्चार? 'an' वापर.' (Vowel sound? Use 'an'.)
- Can/Can't: 'Can' म्हणजे करू शकतो, 'Can't' म्हणजे नाही करू शकत.
Exam Tips
- Article च्या प्रश्नात रिकाम्या जागेनंतरच्या शब्दाचा काळजीपूर्वक उच्चार करून पाहा.
- 'Odd Man Out' प्रश्नांमध्ये, प्रथम तीन शब्दांमधील साम्य शोधा. आपोआप वेगळा शब्द सापडेल.
- संवादावर आधारित प्रश्नांमध्ये, प्रश्न आणि उत्तराची सुसंगती तपासा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 4
Choose the proper article to fill in blank. Iron is ______ useful metal.
Choose the correct alternative: "Mr. Kedar becomes ______ S.P. of Pune District."
Choose the odd term out:
Choose correct 'Yes/No type question' of the given sentence : "Sanjay will have completed his journey."
4.1 The Squirrel
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Rhyming Words (यमक जुळणारे शब्द)
कवितेच्या ओळींच्या शेवटी येणारे समान उच्चाराचे शब्द. हे कवितेला एक लय आणि संगीत देतात.
Imagery and Describing Words (प्रतिमा आणि वर्णन)
कवी वस्तू किंवा प्राण्याचे चित्र डोळ्यासमोर उभे करण्यासाठी वापरत असलेले शब्द. उदा. 'Frisky, frisky, Hippity hop' हे शब्द खारीची चपळ, उड्या मारणारी हालचाल दर्शवतात.
Poem Comprehension (कवितेचे आकलन)
कविता कोणी लिहिली आहे (Anonymous - अनामिक), कविता कशाबद्दल आहे (खार), आणि कवितेत काय घडते (खार झाडावर चढते, खाली येते आणि कवच फोडून खाते) हे समजणे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
कविता मोठ्याने वाचा. प्रत्येक कडव्याचा अर्थ समजून घ्या. खारीच्या हालचालींची कल्पना करा. यमक शब्द आणि वर्णन करणाऱ्या शब्दांना अधोरेखित करा.
Memory Aids
- Frisky, Whirly, Furly - खारीच्या 3 'F' कृती (Fun, Fast, Fluffy tail).
- Hop-Top, Round-Ground - यमक जोड्या लक्षात ठेवण्यासाठी सोपे गट.
Exam Tips
- कवितेवरील प्रश्नांची उत्तरे नेहमी कवितेतच दडलेली असतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचा आणि कवितेतील संबंधित ओळ शोधा.
- Vocabulary-based प्रश्नांसाठी, शब्दाचा वाक्यातील संदर्भ समजून घ्या.
- Rhyming words ओळखताना फक्त शेवटचे अक्षर नाही, तर उच्चार (sound) महत्त्वाचा असतो.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 5
Read the following poem and choose the most appropriate answer: (Q. Nos. 26 to 30) The earth was green, the sky was blue; I saw and heard one sunny morn A skylark hang between the two, A singing speck above the corn. A stage below in gay accord, White butterflies danced on wing, And still the singing skylark soared, And silent sank and soared to sing. The cornfield stretched a tender green To right and left beside my walks; I knew he had a nest unseen, Somewhere among the million stalks. And as I paused to hear his song While swift the sunny moments slid. Perhaps his mate sal listening long And listened longer than I did. The skylark sang when _______
The skylark while singing looked like _______
The skylark rose upwards and upwards :
The nest of the skylark was :
The word 'Paused' means :
4.2 Calendar
Summary
Key Concepts
महिन्यांची नावे आणि क्रम (Names and Order of Months)
इंग्रजी कॅलेंडरमध्ये वर्षाला १२ महिने असतात. प्रत्येक महिन्याचे एक विशिष्ट नाव आणि क्रम असतो. हा क्रम जानेवारीपासून सुरू होऊन डिसेंबरला संपतो.
कॅलेंडर वाचन आणि माहिती शोधणे (Reading a Calendar and Finding Information)
कॅलेंडर हे तारखा, दिवस आणि महिने दर्शवणारे एक साधन आहे. यावरून आपण एखाद्या महिन्यातील एकूण दिवस, विशिष्ट तारखेला कोणता वार आहे किंवा एखादा वार महिन्यात किती वेळा येतो, ही माहिती मिळवू शकतो.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
महिन्यांची नावे लक्षात ठेवण्यासाठी गाणी किंवा कवितांचा वापर करा. घरातील कॅलेंडर वापरून दररोज प्रश्न तयार करून सोडवण्याचा सराव करा. उदा. 'आजच्या तारखेला पुढच्या महिन्यात कोणता वार असेल?'
Memory Aids
- "Thirty days have September, April, June, and November. All the rest have thirty-one, Excepting February alone..." ही इंग्रजी कविता ३० आणि ३१ दिवसांचे महिने लक्षात ठेवण्यास मदत करते.
- मुठीच्या उंचवट्यांवरून (knuckles) ३१ दिवसांचे महिने मोजण्याची पद्धत वापरा. उंचवट्यावरील महिना ३१ दिवसांचा आणि खड्ड्यातील महिना ३०/२८/२९ दिवसांचा.
Exam Tips
- महिन्यांची नावे आणि त्यांचा क्रम अचूकपणे पाठ करा.
- ३० आणि ३१ दिवसांच्या महिन्यांमधील फरक लक्षात ठेवण्यासाठी 'knuckle' पद्धत किंवा कवितेचा वापर करा.
- उतारा आकलन प्रश्नांमध्ये तारखा किंवा महिन्यांचा उल्लेख आल्यास, तो काळजीपूर्वक वाचा.
Important Points
Weightage Information
4.3 Let's Speak
PYQ MappedSummary
Key Concepts
शब्दयोगी अव्यये (Prepositions)
शब्दयोगी अव्यय हे असे शब्द आहेत जे वाक्यातील नाम (noun) किंवा सर्वनाम (pronoun) यांचा संबंध इतर शब्दांशी जोडतात. ते सहसा स्थान, वेळ, दिशा किंवा कारण दर्शवतात.
Between vs. Among
'Between' चा वापर दोन घटकांसाठी केला जातो, तर 'Among' चा वापर दोनपेक्षा जास्त घटकांसाठी केला जातो.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
प्रत्येक शब्दयोगी अव्ययाचा अर्थ समजून घेण्यासाठी चित्रांचा किंवा आपल्या सभोवतालच्या वस्तूंचा वापर करा. उदा. एक पुस्तक टेबलावर (on the table), खाली (under the table), जवळ (near the table) ठेवून सराव करा.
Memory Aids
- Between is for two, Among is for the crew. (Between दोघांसाठी, Among समूहासाठी)
- Over the head (डोक्यावरून), Under the bed (पलंगाखाली) - असे जोड्यांमध्ये लक्षात ठेवा.
Exam Tips
- प्रश्न काळजीपूर्वक वाचा आणि वाक्याचा संदर्भ समजून घ्या. संदर्भावरून योग्य शब्दयोगी अव्यय निवडणे सोपे जाते.
- Phrasal verbs (क्रियापद + शब्दयोगी अव्यय) आणि fixed prepositions यांची यादी तयार करून नियमितपणे वाचा.
- मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांमधील शब्दयोगी अव्ययांवरील प्रश्न सोडवून सराव करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose the proper alternative to fill in the blank. The shopkeeper does not have the toys. I was looking ______
Choose the correct preposition : "Quinine is an effective antidote ______ Malaria."
Choose grammatically correct sentence from the given sentences :
4.4 Who is Better?
PYQ MappedSummary
Key Concepts
विशेषणे आणि त्यांच्या तुलनेच्या अवस्था (Adjectives and Degrees of Comparison)
विशेषणे नामाचे वर्णन करतात. जेव्हा दोन किंवा अधिक नामांची तुलना करायची असते, तेव्हा विशेषणांची रूपे बदलतात. याला 'Degrees of Comparison' म्हणतात. याचे तीन प्रकार आहेत: Positive, Comparative आणि Superlative.
विशेषण विरुद्ध क्रियाविशेषण (Adjective vs. Adverb)
विशेषण (Adjective) नामाचे (noun) वर्णन करते, तर क्रियाविशेषण (Adverb) क्रियापदाचे (verb), विशेषणाचे किंवा दुसऱ्या क्रियाविशेषणाचे वर्णन करते. अनेकदा विशेषणाला '-ly' प्रत्यय लावून क्रियाविशेषण तयार होते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
धड्यातील प्रत्येक पात्राच्या (माकड, हत्ती, घुबड) गुणांची यादी करा आणि ती विशेषणे (adjectives) आहेत हे ओळखा. त्यानंतर, ती विशेषणे वापरून तुलनात्मक वाक्ये तयार करण्याचा सराव करा. उदा. 'The monkey is quicker than the elephant.'
Memory Aids
- Adjective = 'Add' to noun (नामात भर घालतो).
- Adverb = 'Add' to verb (क्रियापदात भर घालतो).
- Comparative degree मध्ये '-er' आणि 'than' ही जोडी लक्षात ठेवा.
Exam Tips
- वाक्यात 'than' दिसल्यास, तिथे comparative degree (-er form किंवा more + adjective) येण्याची शक्यता जास्त असते.
- वाक्यात 'the' आणि त्यानंतर रिकामी जागा असल्यास, superlative degree (-est form किंवा most + adjective) असू शकते.
- क्रियापदाला 'कसे' (How?) ने प्रश्न विचारल्यास मिळणारे उत्तर क्रियाविशेषण (adverb) असते. उदा. How did the monkey jump? - Quickly.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Fill in the blank with the correct alternative. Reading is easier ______ speaking.
Choose the correct alternative. He ran ______
Choose the correct 'Comparative Degree' of the given sentence : "The Shatabdi Express is the most comfortable train."
4.5 Word Basket
PYQ MappedSummary
Key Concepts
व्हॉवेल 'u' चा 'अ' असा उच्चार (Phonics: The 'u' sound)
इंग्रजीतील 'u' या स्वराचे अनेक उच्चार आहेत, परंतु या पाठात त्याचा 'अ' असा होणारा उच्चार शिकवला जातो. हे CVC (Consonant-Vowel-Consonant) शब्दांमध्ये सामान्य आहे.
यमक जुळणारे शब्द (Rhyming Words)
ज्या शब्दांचा शेवटचा उच्चार सारखा असतो, त्यांना 'यमक जुळणारे शब्द' म्हणतात. उदा. sun, fun, run, bun या सर्वांचा शेवट 'un' ('अन') असा होतो.
शब्द बास्केट (Word Basket)
एका विशिष्ट नियमावर (उदा. 'u' चा उच्चार) आधारित शब्दांचा संग्रह करणे. यामुळे शब्दसंग्रह पद्धतशीरपणे वाढतो.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
प्रत्येक शब्दाचा उच्चार करून पाहणे आणि त्यातील 'u' च्या 'अ' ध्वनीवर लक्ष केंद्रित करणे. समान ध्वनीचे नवीन शब्द शोधण्याचा प्रयत्न करणे (उदा. jug, tug).
Memory Aids
- एक छोटी गोष्ट तयार करा: 'The sun is hot. A bug is on a rug. It is fun to run.'
- Rhyming Pairs लक्षात ठेवा: Fun-Run-Sun-Bun, Hut-Nut-Cut, Mud-Bud.
Exam Tips
- पाठ्यपुस्तकातील शब्दांपुरते मर्यादित न राहता, समान ध्वनी-नियमांचे इतर शब्द शिका.
- नियमितपणे स्पेलिंग लिहिण्याचा सराव करा.
- सोप्या शब्दांपासून वाक्ये तयार करण्याचा सराव करा, जेणेकरून जंबल्ड सेन्टेन्सचे प्रश्न सोपे वाटतील.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Choose the correctly spelt word
Rearrange the jumbled parts which are labelled P, Q, R, S to produce the correct sentence. Choose the correct sequence. The person ______ P : because he is poor Q : work hard and efficiently R : cannot S : who is poor
4.6 Learning Letters
PYQ MappedSummary
Key Concepts
अक्षर-ध्वनी संबंध (Letter-Sound Correspondence)
प्रत्येक अक्षराचा एक विशिष्ट ध्वनी असतो. काही अक्षरांचे एकापेक्षा जास्त ध्वनी असू शकतात. उदा. 'u' या अक्षराचा 'umbrella' मध्ये 'अ' असा स्वर-ध्वनी (vowel sound) आहे, तर 'useful' मध्ये 'यू' असा व्यंजन-ध्वनी (consonant sound) आहे.
शब्दलेखनाचा पाया (Foundation of Spelling)
अक्षरे ओळखणे, त्यांचे ध्वनी समजणे आणि ती योग्य क्रमाने लिहिणे हे अचूक स्पेलिंगसाठी मूलभूत आहे. या धड्यात अक्षरे गिरवणे आणि लिहिण्याचा सराव दिला जातो, जो स्पेलिंग लक्षात ठेवण्याच्या प्रक्रियेचा भाग आहे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
केवळ अक्षरांची नावे पाठ न करता त्यांच्या ध्वनीवर लक्ष केंद्रित करा. प्रत्येक अक्षराशी संबंधित चित्रांचे फ्लॅशकार्ड्स (flashcards) वापरून सराव करा. अक्षरे आणि शब्द मोठ्याने वाचण्याचा सराव करा.
Memory Aids
- शेवटच्या सहा अक्षरांसाठी एक छोटी कथा किंवा वाक्य तयार करा. उदा. 'An umbrella in a van was watched by a xenops near a yak in a zoo.'
- V आणि W च्या उच्चारातील फरक समजून घ्या. V साठी ओठ दातांना टेकतात, तर W साठी ओठांचा गोल आकार होतो.
Exam Tips
- TET परीक्षेसाठी सामान्यतः विचारल्या जाणाऱ्या कठीण स्पेलिंगची यादी तयार करून सराव करा.
- Articles च्या नियमांचा, विशेषतः स्वर अक्षरे असूनही व्यंजन ध्वनी असणाऱ्या शब्दांचा (उदा. European, unique, one-eyed) सखोल अभ्यास करा.
- मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांमधील स्पेलिंग आणि आर्टिकल्सवरील प्रश्न सोडवून सराव करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 2
Choose the proper article to fill in blank. Iron is ______ useful metal.
Choose the correctly spelt word
4.7 Crossing the Road
PYQ MappedSummary
Key Concepts
आज्ञार्थी वाक्ये (Imperative Sentences)
आज्ञा, विनंती, सल्ला किंवा सूचना देण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या वाक्यांना आज्ञार्थी वाक्ये म्हणतात. या वाक्यांची सुरुवात सहसा क्रियापदाच्या मूळ रूपाने होते आणि कर्ता (you) अध्याहृत असतो.
रीतिवाचक क्रियाविशेषणे (Adverbs of Manner)
क्रिया 'कशी' घडली हे सांगणाऱ्या शब्दांना रीतिवाचक क्रियाविशेषण म्हणतात. अनेकदा हे शब्द विशेषणाला '-ly' प्रत्यय लावून तयार होतात (उदा. smart -> smartly).
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
रस्त्यावरील सुरक्षिततेच्या नियमांवर आधारित भूमिका पालन (role-playing) करणे. वर्गात 'Traffic Signal' चा खेळ खेळणे. पाठातील शब्दांचा वापर करून स्वतःच्या सूचना तयार करणे.
Memory Aids
- रस्ता ओलांडताना लक्षात ठेवा: थांबा, पहा, ऐका, मग चाला. (Stop, Look, Listen, then Cross.)
- आज्ञा दिली? प्रश्न विचारा 'will you?' (Imperative sentence? Question tag is 'will you?')
Exam Tips
- पाठातील सूचना (instructions) काळजीपूर्वक वाचा, कारण त्या आज्ञार्थी वाक्यांची उत्तम उदाहरणे आहेत.
- वाक्यातील क्रियापदाला 'कसे?' (How?) ने प्रश्न विचारल्यास मिळणारे उत्तर क्रियाविशेषण (adverb) असते.
- Question Tag च्या नियमांमध्ये, आज्ञार्थी वाक्यांसाठी 'will you?' किंवा 'won't you?' वापरतात, हे लक्षात ठेवा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose the correct alternative. He ran ______
Select the correct 'Question Tag' for given sentence : "Show me the way to the park."
Choose grammatically correct sentence from the given sentences :
4.8 Activity Time
PYQ MappedSummary
Key Concepts
आज्ञार्थी वाक्ये (Imperative Sentences)
अशी वाक्ये जी आज्ञा, विनंती, सल्ला किंवा सूचना देण्यासाठी वापरली जातात. ही वाक्ये क्रियापदाच्या मूळ रूपाने सुरू होतात आणि त्यात कर्ता (subject) 'You' हा गृहीत धरलेला असतो.
कृतीदर्शक क्रियापदे (Action Verbs)
जे शब्द कोणतीही शारीरिक किंवा मानसिक कृती दर्शवतात, त्यांना कृतीदर्शक क्रियापदे म्हणतात. या धड्यात 'take', 'fold', 'open', 'paste' ही कृतीदर्शक क्रियापदे आहेत.
सूचनांचा क्रम (Sequencing of Instructions)
कोणतीही प्रक्रिया किंवा कृती यशस्वी होण्यासाठी तिच्या पायऱ्या योग्य क्रमाने असणे आवश्यक आहे. या धड्यात टोपी बनवण्याच्या पायऱ्या एका विशिष्ट क्रमाने दिल्या आहेत.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
विद्यार्थ्यांनी वर्गात एकमेकांना सोप्या इंग्रजी सूचना (simple commands) देण्याचा आणि त्या पाळण्याचा सराव करावा. जसे की 'Open the door', 'Bring your book'. तसेच, कोणत्याही कृतीच्या पायऱ्या क्रमवार लावण्याचा सराव करावा.
Memory Aids
- आज्ञार्थी वाक्याचा Question Tag लक्षात ठेवण्यासाठी: 'आज्ञा दिली की विचारणार, करशील का? (will you?)'
- Imperative = I'm + Verb! (मी क्रियापदाने सुरू होतो!)
Exam Tips
- Question Tag चा प्रश्न आल्यास, वाक्य आज्ञार्थी आहे का ते तपासा. जर असेल, तर उत्तराच्या पर्यायांमध्ये 'will you?' शोधा.
- Jumbled sentences मध्ये, जर काही वाक्ये क्रियापदाने सुरू होत असतील, तर ती प्रक्रिया किंवा सूचना असण्याची शक्यता आहे. त्यानुसार क्रम लावा.
- एखाद्या प्रक्रियेवर आधारित उतारा आल्यास, त्यातील कृतीदर्शक क्रियापदे आणि क्रम दर्शवणारे शब्द (first, then, next, finally) अधोरेखित करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Select the correct 'Question Tag' for given sentence : "Show me the way to the park."
Rearrange the jumbled parts which are labelled P, Q, R, S to produce the correct sentence. Choose the correct sequence. The person ______ P : because he is poor Q : work hard and efficiently R : cannot S : who is poor
The 'Noun' form of 'Describe' is :
4.9 Let's Speak
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Family Relations Vocabulary (नातेसंबंध शब्दसंग्रह)
कुटुंबातील विविध सदस्यांना इंग्रजीत काय म्हणतात हे शिकणे. उदा. काका/मामा यांना 'Uncle' आणि मावशी/काकू यांना 'Aunt' म्हणतात.
Simple Question Formation (साधे प्रश्न तयार करणे)
'What' सारख्या 'Wh-' शब्दांचा वापर करून माहिती विचारणारे प्रश्न तयार करणे. या पाठात नाव विचारण्यासाठी याचा उपयोग केला आहे.
Adjectives 'elder' vs 'older' (विशेषणे 'elder' विरुद्ध 'older')
'elder' फक्त कुटुंबातील व्यक्तींच्या वयाची तुलना करण्यासाठी वापरतात (विशेषतः भाऊ/बहीण). 'older' व्यक्ती आणि वस्तू दोघांसाठीही वापरता येते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
कुटुंबाचा एक 'Family Tree' (वंशवृक्ष) तयार करा आणि प्रत्येक सदस्याला इंग्रजी नावाने लेबल करा. मित्रांसोबत 'Who is he/she?', 'What is your sister's name?' असे प्रश्न विचारण्याचा सराव करा.
Memory Aids
- Nephew/Niece: 'Nephew' मध्ये 'he' आहे (पुल्लिंगी), 'Niece' मध्ये 'e' आहे (स्त्रीलिंगी) - असे लक्षात ठेवा.
- 'elder' मध्ये 'e' आहे, जो 'extended family' मधील 'e' शी जोडा. हे फक्त कुटुंबासाठी वापरले जाते.
Exam Tips
- नातेसंबंधांवर आधारित प्रश्नांमध्ये लिंग (gender) आणि पिढी (generation) यावर लक्ष द्या.
- 'elder' आणि 'older' यातील नियम लक्षात ठेवा, यावर हमखास प्रश्न येतो.
- प्रश्न तयार करण्याच्या नियमांचा सराव करा, विशेषतः 'Wh-' शब्दांनंतर सहायक क्रियापद (auxiliary verb) येते.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose the correct alternative. I : This tree is older than that. II : He is my elder brother.
Choose correct wh-type question to get underlined part. Water is needed to sustain life on the earth.
The young one of a dog is a puppy. The young one of a hare is _______
4.10 Word Building
PYQ MappedSummary
Key Concepts
CVC शब्द तयार करणे (Making CVC Words)
CVC म्हणजे Consonant (व्यंजन) + Vowel (स्वर) + Consonant (व्यंजन). या रचनेनुसार अक्षरे एकत्र करून सोपे आणि अर्थपूर्ण शब्द तयार केले जातात. उदा. b+a+n = ban, p+i+n = pin, f+u+n = fun.
गटात न बसणारा शब्द ओळखणे (Identifying the Odd Word)
दिलेल्या चार-पाच शब्दांच्या गटातून एक असा शब्द शोधणे जो इतरांपेक्षा वेगळा आहे. वेगळेपणाचा आधार अर्थ, श्रेणी (category), ध्वनी किंवा व्याकरणिक प्रकार असू शकतो.
शब्दांचे प्रकार बदलणे (Word Formation)
प्रत्यय (suffix) किंवा उपसर्ग (prefix) जोडून किंवा शब्दात बदल करून त्याचा व्याकरणिक प्रकार बदलणे. उदा. क्रियापदाचे नाम करणे (act -> action), विशेषणाचे क्रियापद करणे (strong -> strengthen).
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
अक्षरांची कार्डे वापरून शब्द बनवण्याचा सराव करणे. वस्तू, चित्रे किंवा शब्दांच्या गटांमधून 'Odd one out' शोधण्याचा खेळ घेणे. सामान्य उपसर्ग (un-, in-, dis-) आणि प्रत्यय (-tion, -ment, -ness, -ful) यांची यादी करून शब्द बनवणे.
Memory Aids
- CVC शब्दांसाठी 'स्वर सँडविच' (Vowel Sandwich) ही कल्पना वापरा - दोन व्यंजनांच्या (bread) मध्ये एक स्वर (filling).
- Noun बनवणारे सामान्य प्रत्यय लक्षात ठेवा: '-tion', '-sion', '-ment', '-ness', '-ance', '-ence'.
- Adjective बनवणारे प्रत्यय: '-ful', '-less', '-ous', '-able'.
Exam Tips
- स्पेलिंगच्या प्रश्नांमध्ये, चुकीचे पर्याय वगळून (elimination method) योग्य उत्तरापर्यंत पोहोचा.
- 'Odd one out' प्रश्नांमध्ये, प्रथम तीन शब्दांमध्ये काय साम्य आहे ते शोधा. चौथा आपोआप वेगळा ठरेल.
- Word Formation साठी, सामान्यतः वापरल्या जाणाऱ्या क्रियापद-नाम-विशेषण जोड्यांची उजळणी करा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
The 'Noun' form of 'Describe' is :
Identify the mismatched pair from the given alternative.
Choose the correctly spelt word
4.11 Reading Time
PYQ MappedSummary
Key Concepts
शब्दसंग्रह विकास (Vocabulary Building)
हा धडा सोप्या नामांपासून (nouns) शब्दसंग्रह विकासाची सुरुवात करतो. विद्यार्थ्यांना वस्तू, प्राणी आणि निसर्गातील घटक यांची इंग्रजी नावे ओळखता येतात.
शब्द-चित्र सहसंबंध (Word-Image Association)
शब्द वाचून त्याचे चित्र काढणे किंवा चित्राला योग्य शब्द देणे ही एक मूलभूत आकलन क्षमता आहे. यामुळे शब्दाचा अर्थ मनात पक्का होतो.
वर्णन कौशल्ये (Descriptive Skills)
चित्राचे वर्णन करणे म्हणजे निवडलेल्या शब्दांना एकत्र जोडून अर्थपूर्ण वाक्ये तयार करणे. उदा. 'A bird is in the nest on the tree.'
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
धड्यातील शब्दांची यादी करा आणि प्रत्येक शब्दाशी संबंधित (आवाज, पिल्लू, घर, समूह) आणखी ५ शब्द शोधा. शब्दांचे फ्लॅशकार्ड्स (flashcards) तयार करून सराव करा. नवीन शब्द वापरून सोपी वाक्ये तयार करा.
Memory Aids
- प्राण्यांसाठी एक तक्ता बनवा: प्राणी | आवाज | पिल्लू | निवासस्थान.
- CAT - Kitten - Cattery - Meow
- DOG - Puppy - Kennel - Bark
Exam Tips
- शब्दसंग्रहावर आधारित प्रश्नांसाठी, विशेषतः प्राणी, पक्षी, व्यवसाय आणि वस्तू यांच्याशी संबंधित शब्दसमूहांवर लक्ष केंद्रित करा.
- रोज किमान ५ नवीन इंग्रजी शब्दांचे स्पेलिंग, अर्थ आणि वाक्यात उपयोग शिका.
- मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांमधील 'Analogy' (समसंबंध) आणि 'Spelling' वरील प्रश्न सोडवा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 4
Identify the mismatched pair from the given alternative.
Fill in the blank with the correct alternative. Duck : Duckling : : Hare :
The place where 'tiger' lives is called :
Choose the correctly spelt word
Unit Five
PYQ MappedSummary
Key Concepts
एकवचन आणि अनेकवचन (Singular and Plural)
एकवचन (Singular) म्हणजे एक वस्तू/व्यक्ती आणि अनेकवचन (Plural) म्हणजे एकापेक्षा जास्त वस्तू/व्यक्ती. अनेकवचन करताना सामान्यतः 's' किंवा 'es' प्रत्यय लागतो, पण काही नामांची अनेकवचने अनियमित असतात.
प्राण्यांचे आवाज आणि पिल्ले (Animal Sounds and Young Ones)
प्रत्येक प्राण्याच्या आवाजाला आणि पिल्लाला इंग्रजीमध्ये विशिष्ट नाव आहे. हा शब्दसंग्रहाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे.
विसंगत शब्द ओळखा (Odd Man Out)
दिलेल्या गटातील शब्दांमधून एक शब्द वेगळा काढणे जो इतरांपेक्षा कोणत्यातरी बाबतीत (उदा. अर्थ, प्रकार, ध्वनी) भिन्न असतो. हे वर्गीकरण क्षमतेचे परीक्षण करते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
प्राण्यांचे आवाज, पिल्ले आणि निवासस्थाने यांची यादी करून ती नियमितपणे वाचा. अनियमित अनेकवचनी नामांची वेगळी यादी तयार करा. 'Odd Man Out' प्रश्नांचा सराव करताना प्रत्येक गटातील साम्य काय आहे हे शोधण्याचा प्रयत्न करा.
Memory Aids
- प्राणी-आवाज-पिल्लू असा तक्ता तयार करा. उदा. Lion - Roar - Cub.
- अनियमित अनेकवचनांसाठी गट करा: sheep, deer (रूप बदलत नाही); goose-geese, tooth-teeth ('oo' चे 'ee' होते).
Exam Tips
- Analogy (समसंबंध) वर आधारित प्रश्न (उदा. A:B :: C:?) सोडवताना पहिल्या जोडीतील संबंध अचूक ओळखा.
- अनेकवचनाचे प्रश्न सोडवताना, दिलेला शब्द नियमित आहे की अनियमित हे तपासा.
- विसंगत शब्द ओळखताना, प्रथम गटातील शब्दांमध्ये काय साम्य आहे ते शोधा. वेगळा शब्द आपोआप सापडेल.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 4
Choose the mismatched pair from the following:
Identify the mismatched pair from the given alternative.
Choose the odd term out:
Fill in the blank with the correct alternative. Duck : Duckling :: Hare :
Unit Six
Summary
Key Concepts
Thematic Vocabulary (विषयासंबंधी शब्दसंग्रह)
एका विशिष्ट विषयाशी संबंधित शब्दांचा समूह शिकणे. उदाहरणार्थ, भाज्या: cabbage, cauliflower, carrot; रंग: red, orange, yellow.
Imperative Sentences (आज्ञार्थी वाक्ये)
'Action Time' मध्ये वापरलेली वाक्ये (उदा. 'Stand straight', 'Open your book') आज्ञा किंवा सूचना देतात. ही वाक्ये क्रियापदाने (verb) सुरू होतात.
Simple Interrogative & Declarative Sentences (साधी प्रश्नार्थक आणि विधानार्थी वाक्ये)
'How are you?' हे प्रश्नार्थक वाक्य आहे, तर 'I am fine' हे विधानार्थी (उत्तर देणारे) वाक्य आहे. यातून प्रश्न-उत्तराची सोपी रचना समजते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
रोजच्या वापरातील वस्तू, रंग, आणि भावना इंग्रजीत बोलण्याचा सराव करा. भाज्यांची चित्रे पाहून त्यांची इंग्रजी नावे ओळखा.
Memory Aids
- आठवड्याच्या दिवसांचे गाणे (Sunday, Monday...) म्हणा.
- इंद्रधनुष्याच्या रंगांसाठी पुस्तकातील क्रमाने (Red, orange, yellow...) लक्षात ठेवा.
Exam Tips
- या युनिटमधील शब्दसंग्रहावर आधारित 'Odd Man Out' आणि 'Matching' प्रश्नांचा सराव करा.
- चित्रांवर आधारित प्रश्न विचारले जाऊ शकतात, त्यामुळे शब्द आणि त्याचे चित्र यांची सांगड घालण्याचा सराव करा.
Important Points
Weightage Information
Unit Seven
PYQ MappedSummary
Key Concepts
Action Words (क्रियापदे) आणि Describing Words (क्रियाविशेषणे)
क्रियापदे (Verbs) कृती दर्शवतात (उदा. draw, read, brush). क्रियाविशेषणे (Adverbs) ती कृती कशी, केव्हा किंवा कुठे घडली हे सांगतात (उदा. quickly, slowly, in the morning).
Tenses for Actions (काळांचा वापर)
सध्या चालू असलेल्या क्रियेसाठी Present Continuous Tense ('is drawing') आणि रोजच्या सवयींसाठी Simple Present Tense ('I wake up') वापरला जातो.
Vocabulary from Pictures (चित्रांद्वारे शब्दसंग्रह)
'Farm House' सारख्या चित्रांमधून वस्तूंची नावे शिकणे. उदा. sun, cloud, house, birds, farm.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
युनिटमधील कविता मोठ्याने वाचा. 'Let's Talk' आणि 'Good Habits' मधील वाक्ये स्वतःच्या दैनंदिन जीवनाशी जोडा. प्रत्येक क्रियेसाठी 'कसे?' (How?) हा प्रश्न विचारा, ज्यामुळे क्रियाविशेषणे (adverbs) लक्षात राहतील.
Memory Aids
- 'ing' म्हणजे क्रिया 'चालू' आहे.
- रोजच्या सवयींसाठी क्रियापदाचे मूळ रूप वापरतात (I wake, I brush).
Exam Tips
- क्रियापदावर (verb) लक्ष केंद्रित करा आणि विचारा की क्रिया कशी घडत आहे. यामुळे योग्य क्रियाविशेषण (adverb) निवडण्यास मदत होईल.
- चित्र-आधारित शब्दसंग्रहासाठी पुस्तकातील सर्व चित्रांमधील वस्तूंची इंग्रजी नावे लक्षात ठेवा.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 1
Choose the correct alternative. He ran _________.
Unit Eight
PYQ MappedSummary
Key Concepts
शब्दयोगी अव्यये (Prepositions of Place)
वस्तू, व्यक्ती किंवा ठिकाण यांचे स्थान दर्शवण्यासाठी वापरले जाणारे शब्द. उदा. in (आत), on (वर), under (खाली).
संदर्भानुसार शब्दसंग्रह (Contextual Vocabulary)
कथा, कविता किंवा संवादाच्या माध्यमातून नवीन शब्द शिकणे. यामुळे शब्दांचा अर्थ आणि वापर दोन्ही लक्षात राहतात.
व्यक्ती/भूमिका ओळखणे (One-Word Substitution)
एखाद्या व्यक्तीचे वर्णन करणाऱ्या शब्दसमूहासाठी एक शब्द वापरणे.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
या युनिटमधील शब्द चित्रांसोबत (picture-word matching), कृतींसोबत (action words) आणि कथांसोबत (story) जोडून शिका. यामुळे ते अधिक काळ लक्षात राहतील.
Memory Aids
- Traffic Lights: Red-Right away Stop, Yellow-Yes, wait, Green-Go ahead.
- Animal Gender: Fox (पुल्लिंग) - Vixen (स्त्रीलिंग) ही जोडी लक्षात ठेवा.
Exam Tips
- पाठातील कथा आणि कवितांमधील नवीन शब्दांची (विशेषतः प्राणी, वस्तू, व्यवसाय) यादी करा.
- Preposition नियमांचा सराव करा, विशेषतः phrasal verbs (e.g., break into) आणि fixed prepositions (e.g., antidote to).
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Find out the correct feminine noun of 'Fox'.
Choose the correct preposition : "Quinine is an effective antidote ______ Malaria."
Choose the most suitable 'One word' for the given expression. One who is interested in the welfare of women:
प्रास्ताविक पाने
Summary
Key Concepts
अध्ययन निष्पत्ती (Learning Outcomes)
अध्ययन निष्पत्ती म्हणजे शैक्षणिक वर्षाच्या अखेरीस विद्यार्थ्याने कोणती विशिष्ट कौशल्ये किंवा ज्ञान प्राप्त करणे अपेक्षित आहे, याची स्पष्ट यादी. हे शिकण्याच्या प्रक्रियेचे अंतिम ध्येय ठरवते.
अध्यापनशास्त्रीय प्रक्रिया (Pedagogical Processes)
ही विद्यार्थ्यांना शिकवण्यासाठी वापरली जाणारी प्रक्रिया किंवा पद्धत आहे. यात गटकार्य, वैयक्तिक कार्य, प्रश्नोत्तरे, खेळ आणि विविध कृतींचा समावेश असतो.
समग्र अभ्यासक्रम रचना (Holistic Curriculum Design)
अभ्यासक्रम केवळ शब्द किंवा व्याकरण शिकवण्यापुरता मर्यादित नाही, तर त्यात गाणी (Rhymes), गोष्टी (Stories), संवाद (Conversations) आणि खेळ (Games) यांचाही समावेश आहे. यामुळे भाषा शिकणे मनोरंजक होते.
Pedagogy & Teaching Strategies
Learning Strategy
या प्रकरणाला थेट पाठ करण्याऐवजी, इयत्ता पहिलीच्या संपूर्ण अभ्यासक्रमाचा 'रोडमॅप' म्हणून पाहा. यात नमूद केलेल्या अध्ययन निष्पत्ती आणि पुस्तकातील घटकांची (कविता, गोष्टी, शब्दसंग्रह) एक यादी बनवा आणि पुढील अभ्यासाची दिशा ठरवा.
Memory Aids
- LRV-SG: Learning outcomes, Rhymes, Vocabulary, Stories, Games - हे इयत्ता पहिलीच्या इंग्रजी पुस्तकाचे ५ आधारस्तंभ आहेत.
Exam Tips
- मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) पाहताना, प्रत्येक प्रश्न या प्रकरणातील कोणत्या 'अध्ययन निष्पत्ती' किंवा 'पुस्तकातील घटकाशी' संबंधित आहे, हे ओळखण्याचा प्रयत्न करा.
- उदा. प्राण्यांच्या पिल्लांवरील प्रश्न 'Vocabulary Enrichment' आणि 'परिचित वस्तू/प्राण्यांची नावे शिकणे' या उद्दिष्टांशी संबंधित आहे.
Important Points
Weightage Information
Previous Year Questions 3
Choose correct wh-type question to get underlined part. Water is needed to sustain life on the earth.
Choose the proper alternative to fill in the blank. The shopkeeper does not have the toys. I was looking ______
Choose the correct alternative. He ran ______
All Previous Year Questions 54
Choose the correct 'Antonym' of the given word. Provoke:
Choose correct wh-type question to get underlined part. Water is needed to sustain life on the earth.
Choose the proper article to fill in blank. Iron is ______ useful metal.
Select the correct 'Question Tag' for given sentence : "Show me the way to the park."
Choose the correct alternative. He ran ______
Choose grammatically correct sentence from the given sentences :
Choose the correct alternative. He will not come, ______
Choose the correct 'Indirect Speech' of the given sentence: He said, "Why have you called here and disturbed me ?"
Choose the correct 'Synonym' of: 'combat'
Choose the correct alternative. Questions will be answered by a ______ of experts.
Identify the mismatched pair from the given alternative.
Choose the correct alternative : "Mr. Kumar spoke in ______ low voice."
Choose the correct alternative: "Mr. Kedar becomes ______ S.P. of Pune District."
Choose the correctly spelt word
The skylark while singing looked like _______
Fill in the blank with the proper alternative. As the festival approaches the number of customers ______
Complete the statement in the newspaper report under the following heading by choosing correct verb form from the alternatives : A cup of coffee cuts risk of diabetes by 7% : "An American study has shown that every extra cup of coffee ______ by 7%."
Choose the correct spelt word :
Fill in the blank with the correct alternative. Duck : Duckling : : Hare :
The place where 'tiger' lives is called :
Find out the correct feminine noun of 'Fox'
The young one of the 'horse' is called :
Choose the odd term out:
The cry of a duck is 'quack'. The cry of a pig is _______
Choose the correct 'Wh - Question' to get underlined part as answer : "We have received your letters this morning."
Choose correct wh-type question to get underlined part. <u>Water</u> is needed to sustain life on the earth.
Choose the correct 'Wh - Question' to get underlined part as answer : "We have received <u>your letters</u> this morning."
Choose the correct 'Passive Voice' of the sentence: "Where are you attending the meeting ?"
Identify which part of the sentence has an error. A. I was greatly astonished B. when I came to know C. that my friend is coming to see me D. after a gap of about twenty years
The cry of the 'owls' is called :
The young one of a dog is a puppy. The young one of a hare is _______
Choose the correct 'Verbal Question' of the given sentence : "He gave witness at the sensational trial."
Select the correct cardinal number for the given: A million -
Choose the correct alternative of verb: "When we reached the stadium, the players ______ already."
Fill in the blank with the correct alternative. Camels : Grunt :: Elephants :
Choose the alternative which can correctly substitute the underlined part of the sentence. We should get to the cinema early not to miss the beginning of the film.
Fill in the blank with the correct alternative. The doctor ______ the patient from taking certain medicines.
Rearrange the jumbled parts which are labelled P, Q, R, S to produce the correct sentence. Choose the correct sequence. The person ______ P : because he is poor Q : work hard and efficiently R : cannot S : who is poor
Choose correct 'Yes/No type question' of the given sentence : "Sanjay will have completed his journey."
Read the following poem and choose the most appropriate answer: (Q. Nos. 26 to 30) The earth was green, the sky was blue; I saw and heard one sunny morn A skylark hang between the two, A singing speck above the corn. A stage below in gay accord, White butterflies danced on wing, And still the singing skylark soared, And silent sank and soared to sing. The cornfield stretched a tender green To right and left beside my walks; I knew he had a nest unseen, Somewhere among the million stalks. And as I paused to hear his song While swift the sunny moments slid. Perhaps his mate sal listening long And listened longer than I did. The skylark sang when _______
The skylark rose upwards and upwards :
The nest of the skylark was :
The word 'Paused' means :
Choose the proper alternative to fill in the blank. The shopkeeper does not have the toys. I was looking ______
Choose the correct preposition : "Quinine is an effective antidote ______ Malaria."
Fill in the blank with the correct alternative. Reading is easier ______ speaking.
Choose the correct 'Comparative Degree' of the given sentence : "The Shatabdi Express is the most comfortable train."
The 'Noun' form of 'Describe' is :
Choose the correct alternative. I : This tree is older than that. II : He is my elder brother.
Choose the mismatched pair from the following:
Fill in the blank with the correct alternative. Duck : Duckling :: Hare :
Choose the correct alternative. He ran _________.
Find out the correct feminine noun of 'Fox'.
Choose the most suitable 'One word' for the given expression. One who is interested in the welfare of women:
No Practice Questions Available
Practice questions will be available soon.